Giới thiệu về Công văn 5765/BKHĐT-PC năm 2020

Công văn 5765/BKHĐT-PC do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành năm 2020 là văn bản quan trọng thể hiện ý kiến chuyên môn và đề xuất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về việc Việt Nam gia nhập Công ước giải quyết tranh chấp đầu tư giữa các quốc gia và công dân của các quốc gia khác năm 1965 (thường gọi là Công ước Washington hay Công ước ICSID). Đây là bước đi chiến lược nhằm hoàn thiện thể chế pháp lý về đầu tư và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.

- Mục tiêu và ý nghĩa của việc gia nhập Công ước ICSID

• Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh: Việc gia nhập Công ước ICSID gửi đi thông điệp mạnh mẽ đến các nhà đầu tư nước ngoài về cam kết của Việt Nam trong việc bảo hộ đầu tư và giải quyết các tranh chấp phát sinh một cách minh bạch, công bằng theo tiêu chuẩn quốc tế.
• Thực hiện các cam kết quốc tế song phương và đa phương: Hỗ trợ Việt Nam thực thi hiệu quả các cam kết trong các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA và các hiệp định khuyến khích, bảo hộ đầu tư (BITs) mà Việt Nam đã ký kết.
• Thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp chuyên nghiệp: Tạo ra một diễn đàn pháp lý chuyên sâu, độc lập để giải quyết các tranh chấp giữa Chính phủ Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài, giảm thiểu các xung đột pháp lý kéo dài.

- Đánh giá tác động của việc gia nhập đối với hệ thống pháp luật

• Tương thích pháp luật trong nước: Đòi hỏi Việt Nam phải rà soát, sửa đổi hoặc bổ sung các quy định pháp luật hiện hành về đầu tư, tố tụng dân sự và thi hành án để đảm bảo tính tương thích với các điều khoản của Công ước ICSID, đặc biệt là cơ chế công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài ICSID tại Việt Nam.
• Nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước: Tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương trong việc ban hành và thực thi các quyết định hành chính liên quan đến dự án đầu tư nước ngoài, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh tranh chấp quốc tế.
• Chuẩn bị nguồn lực tài chính và nhân sự: Đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ chuyên gia pháp lý, luật sư có trình độ quốc tế và bố trí nguồn ngân sách phù hợp để sẵn sàng tham gia vào các vụ kiện trọng tài quốc tế khi cần thiết.

- Đề xuất lộ trình và phân công thực hiện

• Hoàn thiện hồ sơ gia nhập: Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ xem xét, báo cáo Chủ tịch nước quyết định việc gia nhập Công ước theo đúng quy định của Luật Điều ước quốc tế.
• Tăng cường công tác đào tạo và tuyên truyền: Tổ chức các khóa tập huấn, phổ biến kiến thức về Công ước ICSID cho cán bộ công chức nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
• Xây dựng cơ chế phối hợp: Thiết lập cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan đại diện pháp lý của Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương trong việc ứng phó với các khiếu nại, khởi kiện của nhà đầu tư nước ngoài.