Tóm tắt Công văn 57072/CT-TTHT năm 2018 về thuế nhà thầu đối với cước phí vận tải

Công văn 57072/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2018 là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc áp dụng chính sách thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) đối với hoạt động cung cấp dịch vụ vận tải quốc tế và cước phí vận tải phát sinh tại Việt Nam. Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết và chuyên sâu về các quy định cốt lõi được đề cập trong văn bản này.

1. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh của văn bản

Văn bản hướng dẫn trực tiếp các trường hợp tổ chức nước ngoài (nhà thầu nước ngoài) không hoạt động theo Luật Doanh nghiệp Việt Nam nhưng có phát sinh thu nhập từ dịch vụ vận tải (bao gồm cước vận tải biển, vận tải hàng không quốc tế) trên cơ sở hợp đồng ký kết với các tổ chức, cá nhân tại Việt Nam. Các đối tượng liên quan bao gồm:

• Nhà thầu nước ngoài: Các hãng tàu, hãng hàng không hoặc đơn vị giao nhận vận tải quốc tế (forwarder) nước ngoài phát sinh doanh thu từ việc vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam ra nước ngoài hoặc ngược lại.
• Doanh nghiệp Việt Nam: Các tổ chức, cá nhân tại Việt Nam sử dụng dịch vụ vận tải của nhà thầu nước ngoài và có nghĩa vụ thanh toán cước phí vận tải. Đây là đối tượng có trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài.

2. Quy định về Thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với cước vận tải quốc tế

Theo hướng dẫn tại văn bản và đối chiếu với các quy định pháp luật về thuế nhà thầu hiện hành (Thông tư 103/2014/TT-BTC), nghĩa vụ thuế GTGT đối với dịch vụ vận tải quốc tế được xác định như sau:

• Dịch vụ vận tải quốc tế: Được hiểu là dịch vụ vận chuyển hành khách, hành lý, hàng hóa giữa Việt Nam ra nước ngoài hoặc từ nước ngoài vào Việt Nam.
• Thuế suất thuế GTGT: Áp dụng tỷ lệ % để tính thuế GTGT trên doanh thu đối với dịch vụ vận tải quốc tế là 0%. Điều này đồng nghĩa với việc nhà thầu nước ngoài không phải nộp thuế GTGT đối với phần doanh thu từ hoạt động vận tải quốc tế này.
• Điều kiện áp dụng: Để được áp dụng mức thuế suất 0%, doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ các chứng từ hợp lệ theo quy định như hợp đồng vận chuyển, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và các chứng từ vận tải liên quan.

3. Quy định về Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với cước vận tải quốc tế

Khác với thuế GTGT, thu nhập của nhà thầu nước ngoài phát sinh từ cước phí vận tải quốc tế thuộc đối tượng chịu thuế TNDN tại Việt Nam. Phương pháp tính thuế được hướng dẫn cụ thể:

• Tỷ lệ (%) thuế TNDN tính trên doanh thu tính thuế: Đối với dịch vụ vận tải quốc tế (bao gồm cả vận tải hàng không và vận tải đường biển), tỷ lệ thuế TNDN áp dụng là 2% trên doanh thu.
• Doanh thu tính thuế TNDN: Là toàn bộ tiền cước vận chuyển mà nhà thầu nước ngoài nhận được từ việc vận chuyển hàng hóa, hành khách từ cảng xếp hàng của Việt Nam đến cảng dỡ hàng ở nước ngoài (bao gồm cả phần cước phí phát sinh tại các chặng trung chuyển nếu có) hoặc từ cảng nước ngoài đến cảng Việt Nam (trong trường hợp cước phí do phía Việt Nam chi trả).
• Loại trừ các khoản phí hộ: Các khoản phụ phí hoặc phí dịch vụ đi kèm không thuộc bản chất cước vận tải trực tiếp có thể bị áp dụng các mức tỷ lệ thuế TNDN khác tùy thuộc vào bản chất của từng loại dịch vụ đi kèm (ví dụ: dịch vụ logistics, bốc xếp, lưu kho bãi tại cảng).

4. Nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay của doanh nghiệp Việt Nam

Do nhà thầu nước ngoài không thực hiện chế độ kế toán Việt Nam, doanh nghiệp Việt Nam khi thanh toán cước phí vận tải cho nhà thầu nước ngoài có trách nhiệm thực hiện các thủ tục sau:

• Khấu trừ tiền thuế: Trước khi thanh toán cước phí cho nhà thầu nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam phải tính toán và khấu trừ số thuế TNDN (2%) theo đúng quy định.
• Kê khai và nộp thuế: Doanh nghiệp Việt Nam thực hiện kê khai thuế nhà thầu theo từng lần phát sinh thanh toán hoặc kê khai theo tháng (nếu phát sinh thường xuyên) và nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước.
• Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế: Chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ khấu trừ thuế (ngày thanh toán tiền cho nhà thầu nước ngoài).

5. Lưu ý về việc áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTAA)

Trong trường hợp nhà thầu nước ngoài thuộc quốc gia hoặc vùng lãnh thổ đã ký kết Hiệp định tránh đánh thuế hai lần với Việt Nam, nhà thầu có thể được miễn hoặc giảm thuế TNDN đối với thu nhập từ hoạt động vận tải quốc tế tại Việt Nam:

• Thủ tục áp dụng: Nhà thầu nước ngoài hoặc đại lý được ủy quyền phải thực hiện thủ tục thông báo miễn, giảm thuế theo Hiệp định gửi đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp của bên Việt Nam.
• Hồ sơ bao gồm: Đơn đề nghị áp dụng Hiệp định, Giấy chứng nhận cư trú của nước sở tại (đã được hợp pháp hóa lãnh sự), bản sao hợp đồng vận chuyển và các giấy tờ chứng minh hoạt động vận hành tàu/máy bay thực tế của nhà thầu.
• Hiệu lực áp dụng: Việc miễn giảm thuế chỉ có hiệu lực sau khi cơ quan thuế Việt Nam tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và xác nhận nhà thầu đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Hiệp định song phương.

Tóm lại, Công văn 57072/CT-TTHT năm 2018 là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các hãng vận tải nước ngoài xác định rõ nghĩa vụ thuế nhà thầu đối với cước vận chuyển quốc tế, đảm bảo việc tuân thủ pháp luật thuế và tránh các rủi ro bị xử phạt hành chính về thuế khi thực hiện thanh toán quốc tế.