Công văn 5648/TCHQ-QLRR được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý rủi ro, kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất khẩu mặt hàng cá tra, cá basa. Đây là biện pháp quản lý quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm thủy sản xuất khẩu, chống gian lận thương mại và bảo vệ uy tín thương hiệu thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

- Mục tiêu và phạm vi áp dụng kiểm soát hải quan

Văn bản hướng tới việc chuẩn hóa quy trình kiểm tra hải quan đối với mặt hàng cá tra xuất khẩu thông qua việc áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý rủi ro. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Kiểm soát chặt chẽ việc khai báo hải quan của các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra, cá basa về số lượng, chủng loại, trị giá và chất lượng sản phẩm.
• Ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại như khai sai tên hàng, áp sai mã số HS, khai thấp trị giá tính thuế hoặc lẩn tránh các rào cản kỹ thuật của nước nhập khẩu.
• Đảm bảo các doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ các quy định về kiểm dịch động vật, an toàn thực phẩm và các thủ tục đăng ký hợp đồng xuất khẩu theo quy định hiện hành.

- Tiêu chí phân luồng và áp dụng biện pháp quản lý rủi ro

Tổng cục Hải quan chỉ đạo Cục Quản lý rủi ro và các Chi cục Hải quan địa phương áp dụng các tiêu chí phân luồng tờ khai đối với mặt hàng cá tra xuất khẩu dựa trên mức độ tuân thủ của doanh nghiệp:

• Luồng Xanh (Miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng đối với các doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ pháp luật tốt, không có vi phạm về hải quan, thuế và chất lượng sản phẩm trong thời gian dài.
• Luồng Vàng (Kiểm tra chi tiết hồ sơ): Áp dụng đối với các tờ khai có dấu hiệu nghi ngờ về hồ sơ pháp lý, chứng từ chứng nhận chất lượng, hoặc các doanh nghiệp mới tham gia hoạt động xuất khẩu mặt hàng này chưa có lịch sử đánh giá tuân thủ.
• Luồng Đỏ (Kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng bắt buộc đối với các doanh nghiệp nằm trong danh sách cảnh báo rủi ro cao, doanh nghiệp từng bị xử lý vi phạm hành chính về hải quan, hoặc các lô hàng có dấu hiệu vi phạm rõ ràng về quy cách, chất lượng và giá trị xuất khẩu.

- Trách nhiệm triển khai của Cục Hải quan các địa phương

Để triển khai hiệu quả công tác phân luồng và kiểm soát mặt hàng cá tra xuất khẩu, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Chủ động thu thập, phân tích thông tin về hoạt động xuất khẩu cá tra trên địa bàn quản lý để kịp thời phát hiện các phương thức, thủ đoạn gian lận mới phát sinh.
• Tăng cường kiểm tra thực tế đối với các lô hàng thuộc diện phân luồng đỏ, tập trung kiểm tra về trọng lượng, tỷ lệ mạ băng, hàm lượng nước và quy cách đóng gói theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
• Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan kiểm tra chuyên ngành để xác thực tính hợp pháp của các chứng thư chất lượng, chứng nhận an toàn thực phẩm và kiểm dịch.
• Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp doanh nghiệp cố tình khai báo sai lệch thông tin, gian lận thương mại hoặc không chấp hành các yêu cầu kiểm tra của cơ quan hải quan.