Giới thiệu về Công văn 562/TCHQ-TXNK năm 2018

Công văn 562/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện các quy định về thư bảo lãnh thanh toán thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, kiểm tra và xử lý bảo lãnh ngân hàng, đảm bảo an toàn thu ngân sách nhà nước và tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan của doanh nghiệp.

Nội dung cốt lõi và các quy định chi tiết tại Công văn 562/TCHQ-TXNK

- Quy định về hình thức và nội dung của thư bảo lãnh

• Thư bảo lãnh phải được lập theo đúng mẫu quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính hướng dẫn về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Nội dung thư bảo lãnh phải thể hiện rõ cam kết của ngân hàng bảo lãnh về việc nộp thay tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt và các khoản bồi thường khác (nếu có) cho người nộp thuế khi người nộp thuế không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ.
• Thư bảo lãnh phải là bảo lãnh vô điều kiện và không hủy ngang, đảm bảo ngân hàng sẽ thanh toán ngay khi có yêu cầu bằng văn bản từ cơ quan hải quan mà không được viện dẫn bất kỳ lý do nào để từ chối.

- Quy trình kiểm tra và xác thực thư bảo lãnh của cơ quan hải quan

• Công chức hải quan có nhiệm vụ kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của thư bảo lãnh, bao gồm việc đối chiếu chữ ký của người có thẩm quyền ký thư bảo lãnh và mẫu dấu của ngân hàng phát hành đã được đăng ký.
• Thực hiện đối chiếu thông tin trên thư bảo lãnh giấy với dữ liệu bảo lãnh điện tử được truyền từ hệ thống của ngân hàng thương mại sang hệ thống thông tin của ngành hải quan.
• Trường hợp có sự sai lệch thông tin giữa thư bảo lãnh giấy và dữ liệu điện tử, cơ quan hải quan phải liên hệ ngay với ngân hàng phát hành để xác minh và làm rõ nguyên nhân trước khi quyết định chấp nhận hoặc từ chối bảo lãnh.

- Xử lý các trường hợp thư bảo lãnh không hợp lệ hoặc phát sinh vướng mắc

• Cơ quan hải quan sẽ từ chối chấp nhận thư bảo lãnh nếu phát hiện thư bảo lãnh có các điều khoản loại trừ trách nhiệm của ngân hàng không phù hợp với quy định của pháp luật hải quan và pháp luật về quản lý thuế.
• Đối với các thư bảo lãnh có nội dung mập mờ, có khả năng gây tranh chấp hoặc hạn chế quyền thu thuế của cơ quan hải quan, chi cục hải quan nơi tiếp nhận phải yêu cầu doanh nghiệp và ngân hàng sửa đổi, bổ sung cho đúng quy định.
• Trường hợp ngân hàng phát hành bảo lãnh không thực hiện đúng cam kết thanh toán khi quá hạn, cơ quan hải quan sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định và dừng chấp nhận bảo lãnh của ngân hàng đó trên phạm vi toàn quốc.

- Trách nhiệm của các bên liên quan trong việc quản lý bảo lãnh

• Đối với ngân hàng thương mại phát hành bảo lãnh: Chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính xác thực của thư bảo lãnh do mình phát hành; có nghĩa vụ trích tiền từ tài khoản của mình hoặc của người được bảo lãnh để nộp vào ngân sách nhà nước ngay khi nhận được yêu cầu của cơ quan hải quan.
• Đối với người nộp thuế (doanh nghiệp): Có trách nhiệm phối hợp với ngân hàng để hoàn thiện thủ tục bảo lãnh đúng hạn; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế để giải tỏa bảo lãnh; chịu trách nhiệm về các hậu quả pháp lý nếu sử dụng bảo lãnh giả mạo hoặc không hợp lệ.
• Đối với cơ quan hải quan các cấp: Theo dõi chặt chẽ thời hạn hiệu lực của các thư bảo lãnh; đôn đốc ngân hàng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh khi đến hạn; kịp thời báo cáo Tổng cục Hải quan các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền để được hướng dẫn giải quyết.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 562/TCHQ-TXNK góp phần tăng cường tính minh bạch và chặt chẽ trong công tác quản lý thuế của ngành hải quan. Việc siết chặt quy trình kiểm tra thư bảo lãnh giúp hạn chế tối đa tình trạng nợ đọng thuế, trục lợi chính sách bảo lãnh, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các ngân hàng thương mại hoạt động nghiêm túc và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.