Công văn 56/BXD-KTXD của Bộ Xây dựng là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng. Văn bản đưa ra các chỉ dẫn chi tiết về nguyên tắc, phương pháp và thẩm quyền điều chỉnh giá, giúp các chủ đầu tư và nhà thầu thực hiện đúng quy định pháp luật, đảm bảo tiến độ và hiệu quả dự án.

Nguyên tắc cốt lõi khi điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng

• Sự thống nhất trong hợp đồng: Việc điều chỉnh giá phải căn cứ nghiêm túc vào các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng tại thời điểm ký kết.
• Đối tượng áp dụng: Việc điều chỉnh giá chủ yếu áp dụng đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh và hợp đồng theo thời gian. Đối với hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định, việc điều chỉnh chỉ được xem xét trong các trường hợp bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi căn bản hoặc khi có sự thay đổi về phạm vi công việc được cấp có thẩm quyền cho phép.
• Thời gian thực hiện: Việc điều chỉnh giá chỉ được thực hiện trong khoảng thời gian thực hiện hợp đồng hợp pháp (bao gồm cả thời gian được gia hạn hợp pháp theo quy định).

Phương pháp xác định và căn cứ điều chỉnh giá

• Sử dụng chỉ số giá xây dựng: Các bên có thể áp dụng phương pháp điều chỉnh bằng công thức toán học sử dụng chỉ số giá xây dựng do Bộ Xây dựng hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố. Chỉ số giá được chọn phải phù hợp với loại công trình, địa điểm xây dựng và thời điểm tính toán.
• Phương pháp bù trừ trực tiếp: Cho phép tính toán bù trừ trực tiếp chênh lệch giá vật liệu, nhiên liệu, thiết bị tại thời điểm điều chỉnh so với thời điểm gốc (thời điểm ký hợp đồng hoặc thời điểm mở thầu) dựa trên các hóa đơn, chứng từ hợp lệ và công bố giá của cơ quan nhà nước.
• Xác định hệ số ảnh hưởng: Đối với các hợp đồng quy mô lớn, các bên cần xác định rõ các hệ số trọng số (hệ số biểu thị tỷ trọng chi phí của các yếu tố đầu vào như nhân công, máy thi công, vật liệu) để đảm bảo tính chính xác khi áp dụng công thức điều chỉnh.

Quy trình thực hiện và thẩm quyền phê duyệt

• Lập hồ sơ điều chỉnh: Nhà thầu có trách nhiệm tính toán, lập hồ sơ đề xuất điều chỉnh giá hợp đồng gửi chủ đầu tư xem xét. Hồ sơ phải chứng minh được tính hợp lý, hợp pháp của các số liệu và nguồn tài liệu sử dụng.
• Thẩm quyền quyết định: Chủ đầu tư chịu trách nhiệm rà soát, phê duyệt dự toán chi phí phát sinh do điều chỉnh giá. Trường hợp việc điều chỉnh giá làm vượt tổng mức đầu tư của dự án đã phê duyệt, chủ đầu tư phải báo cáo người có thẩm quyền quyết định đầu tư để xem xét, quyết định trước khi thực hiện.
• Ký kết phụ lục hợp đồng: Sau khi thống nhất được giá trị điều chỉnh, các bên bắt buộc phải ký kết phụ lục hợp đồng xây dựng làm cơ sở pháp lý cho việc thanh toán, quyết toán dự án.