Tóm tắt Công văn 5596/TCT-DNNCN năm 2019 hướng dẫn về chính sách thuế đối với hộ gia đình, cá nhân

Công văn 5596/TCT-DNNCN do Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc và hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và lệ phí trước bạ đối với hộ gia đình, cá nhân khi thực hiện các giao dịch liên quan đến bất động sản. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các cơ quan thuế địa phương thống nhất phương án áp dụng pháp luật thuế đối với tài sản chung của hộ gia đình.

Xác định thành viên hộ gia đình có chung quyền sử dụng đất

Để làm cơ sở áp dụng các chính sách ưu đãi, miễn giảm thuế TNCN và lệ phí trước bạ, việc xác định đúng đối tượng thành viên hộ gia đình là điều kiện tiên quyết:

• Thành viên hộ gia đình có chung quyền sử dụng đất phải là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
• Các thành viên này phải đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển quyền sử dụng đất.
• Việc xác định thành viên hộ gia đình tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được căn cứ vào hồ sơ giao đất, sổ hộ khẩu hoặc các giấy tờ hộ tịch hợp pháp khác tại thời điểm đó.

Chính sách thuế thu nhập cá nhân đối với giao dịch bất động sản của hộ gia đình

Về nghĩa vụ thuế TNCN khi thực hiện các giao dịch liên quan đến bất động sản chung của hộ gia đình, văn bản làm rõ các nội dung sau:

• Trường hợp được miễn thuế TNCN: Giao dịch chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế bất động sản giữa các thành viên trong hộ gia đình có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng (như vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau) thuộc diện được miễn thuế TNCN.
• Trường hợp phân chia tài sản chung: Việc phân chia quyền sử dụng đất chung của hộ gia đình cho các thành viên theo thỏa thuận hoặc theo bản án, quyết định của Tòa án mà không phát sinh việc chuyển nhượng cho người ngoài hộ gia đình thì không thuộc đối tượng chịu thuế TNCN.
• Trường hợp chuyển nhượng cho bên thứ ba: Khi hộ gia đình chuyển nhượng bất động sản cho cá nhân, tổ chức khác ngoài các đối tượng được miễn thuế nêu trên, doanh thu tính thuế được phân bổ đều cho các thành viên có chung quyền sử dụng đất để thực hiện kê khai và nộp thuế theo quy định.

Chính sách lệ phí trước bạ đối với tài sản của hộ gia đình, cá nhân

Công văn hướng dẫn cụ thể về các trường hợp miễn hoặc không phải nộp lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở:

• Miễn lệ phí trước bạ khi nhận thừa kế, quà tặng: Nhà, đất là quà tặng, thừa kế giữa các đối tượng có mối quan hệ gia đình ruột thịt (như vợ với chồng; cha mẹ với con; ông bà với cháu; anh chị em ruột với nhau) được miễn lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
• Chia tài sản chung khi ly hôn hoặc phân chia tài sản hộ gia đình: Trường hợp phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn hoặc phân chia quyền sử dụng đất của hộ gia đình cho các thành viên hợp pháp theo quy định của pháp luật thì được xem xét không phải nộp lệ phí trước bạ đối với phần tài sản được chia.

Trách nhiệm phối hợp và thực hiện của cơ quan thuế địa phương

Để đảm bảo quyền lợi của người nộp thuế và tránh thất thu ngân sách nhà nước, Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế địa phương thực hiện:

• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan đăng ký đất đai để xác định chính xác thông tin về nguồn gốc đất, thời điểm cấp giấy chứng nhận và danh sách thành viên hộ gia đình tại thời điểm xác lập quyền sử dụng đất.
• Yêu cầu người nộp thuế cung cấp đầy đủ các giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân, sổ hộ khẩu qua các thời kỳ hoặc xác nhận của chính quyền địa phương trong trường hợp thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không thể hiện rõ các thành viên hộ gia đình.
• Giải quyết hồ sơ thuế đúng thời hạn quy định, tạo điều kiện thuận lợi cho hộ gia đình, cá nhân thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai nhanh chóng, đúng pháp luật.