Tổng quan về Công văn 5498/TCHQ-TXNK năm 2016

Công văn 5498/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xác định địa bàn ưu đãi đầu tư để áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa tạo tài sản cố định của dự án ưu đãi đầu tư. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện trong bối cảnh có sự thay đổi về địa giới hành chính và quy định pháp luật về đầu tư qua các thời kỳ.

Các nội dung trọng tâm và hướng dẫn xử lý vướng mắc

- Nguyên tắc xác định địa bàn ưu đãi đầu tư theo quy định pháp luật

• Việc xác định địa bàn ưu đãi đầu tư phải căn cứ vào Danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư ban hành kèm theo Nghị định của Chính phủ tại thời điểm dự án được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc thời điểm triển khai dự án thực tế đối với trường hợp không phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
• Trường hợp địa bàn có sự thay đổi về địa giới hành chính hoặc tên gọi theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng không làm thay đổi bản chất điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa bàn đó thì vẫn được áp dụng ưu đãi đầu tư theo quy định hiện hành phù hợp với địa bàn trước khi thay đổi.

- Bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư khi thay đổi chính sách (Bảo hộ đầu tư)

• Đối với các dự án đầu tư đã được cấp Giấy phép đầu tư, Giấy chứng nhận đầu tư hoặc các giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương trước ngày Luật Đầu tư năm 2014 có hiệu lực thi hành, nếu vẫn đáp ứng điều kiện ưu đãi đầu tư thì tiếp tục được hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại của dự án.
• Trường hợp văn bản pháp luật mới ban hành có quy định ưu đãi đầu tư cao hơn quy định mà nhà đầu tư đang được hưởng thì nhà đầu tư được lựa chọn áp dụng ưu đãi theo quy định mới cho thời gian còn lại của dự án.
• Trường hợp quy định mới làm ảnh hưởng bất lợi đến lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư đã được cam kết trước đó, nhà đầu tư được bảo đảm thực hiện các biện pháp bảo hộ đầu tư theo quy định tại Điều 13 Luật Đầu tư năm 2014.

- Hướng dẫn cụ thể đối với trường hợp thay đổi địa bàn ưu đãi đầu tư

• Khi một địa bàn được nâng cấp hành chính (ví dụ từ huyện lên thị xã hoặc thành phố trực thuộc tỉnh) dẫn đến việc không còn thuộc Danh mục địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc khó khăn, cơ quan hải quan cần phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư địa phương để xác định rõ thời điểm áp dụng thay đổi chính sách thuế.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định đã được miễn thuế trước thời điểm thay đổi địa bàn ưu đãi, doanh nghiệp không phải nộp lại thuế nhập khẩu đã được miễn.
• Đối với lượng hàng hóa nhập khẩu sau thời điểm thay đổi địa bàn ưu đãi, việc áp dụng miễn thuế phải căn cứ vào việc dự án có thuộc đối tượng được bảo hộ đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư hay không.

- Trách nhiệm kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chủ động rà soát các dự án đầu tư trên địa bàn quản lý, đối chiếu với Danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư qua các thời kỳ để áp dụng đúng chính sách thuế.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp doanh nghiệp tự khai, tự tính và áp dụng ưu đãi thuế nhập khẩu dựa trên tiêu chí địa bàn ưu đãi đầu tư nhằm ngăn ngừa việc trục lợi chính sách.
• Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền hoặc có sự chồng chéo giữa các văn bản quy phạm pháp luật, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết, không tự ý kéo dài thời gian thông quan hàng hóa của doanh nghiệp.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 5498/TCHQ-TXNK đóng vai trò tháo gỡ nút thắt pháp lý cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp. Việc làm rõ cách thức xác định địa bàn ưu đãi đầu tư giúp đảm bảo tính nhất quán, minh bạch của pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhà đầu tư khi thực hiện các dự án tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.