Tóm tắt Công văn 534/GSQL-GQ1 năm 2016 về kiểm tra việc bảo quản hàng hóa chờ thông quan

Công văn 534/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành năm 2016 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với hàng hóa nhập khẩu được đưa về bảo quản trong thời gian chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành để thông quan.

- Mục đích và ý nghĩa của công tác kiểm tra bảo quản hàng hóa

• Đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật hải quan, ngăn chặn triệt để tình trạng các doanh nghiệp tự ý tẩu tán, đưa hàng hóa vào lưu thông hoặc sử dụng trước khi có kết quả kiểm tra chuyên ngành đạt yêu cầu và được cơ quan hải quan quyết định thông quan.
• Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan đối với các lô hàng được giải quyết cho đưa về kho bãi riêng của doanh nghiệp để bảo quản.
• Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về bảo quản hàng hóa, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và an ninh thị trường trong nước.

- Đối tượng và phạm vi kiểm tra giám sát

• Áp dụng đối với tất cả các lô hàng hóa nhập khẩu thuộc diện phải kiểm tra chuyên ngành (kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật...) được cơ quan hải quan cho phép đưa về địa điểm bảo quản của doanh nghiệp hoặc địa điểm kiểm tra chuyên ngành theo quy định.
• Phạm vi kiểm tra bao gồm việc xác minh thực tế địa điểm lưu giữ hàng hóa, kiểm tra tình trạng nguyên trạng của hàng hóa, kiểm tra niêm phong hải quan hoặc niêm phong của hãng vận chuyển.

- Quy trình phối hợp và trách nhiệm của các đơn vị hải quan

• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai: Thực hiện việc lập phiếu theo dõi, chuyển thông tin kịp thời cho Chi cục Hải quan nơi có địa điểm bảo quản hàng hóa để phối hợp giám sát. Đồng thời, có trách nhiệm đôn đốc doanh nghiệp nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành đúng thời hạn quy định để hoàn thành thủ tục thông quan.
• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan nơi hàng hóa đưa về bảo quản: Tiến hành kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ địa điểm bảo quản hàng hóa của doanh nghiệp. Lập biên bản kiểm tra ghi nhận rõ tình trạng nguyên trạng của hàng hóa và hệ thống niêm phong. Trường hợp phát hiện vi phạm phải lập tức lập biên bản vi phạm hành chính và báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý.
• Cơ chế trao đổi thông tin: Thiết lập mối quan hệ phối hợp chặt chẽ, thông suốt giữa Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai và Chi cục Hải quan nơi hàng hóa đưa về bảo quản thông qua hệ thống dữ liệu điện tử hoặc văn bản trao đổi nhanh để cập nhật liên tục tình trạng của lô hàng.

- Biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định

• Đối với các trường hợp doanh nghiệp không bảo quản hàng hóa đúng địa điểm đã đăng ký, tự ý mở niêm phong, di chuyển hoặc tiêu thụ hàng hóa khi chưa được thông quan, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính nghiêm khắc theo quy định pháp luật hiện hành.
• Bên cạnh việc xử phạt hành chính, cơ quan hải quan sẽ áp dụng biện pháp chế tài mạnh mẽ như: không cho phép doanh nghiệp tiếp tục đưa các lô hàng nhập khẩu sau đó về tự bảo quản, buộc phải lưu giữ hàng hóa tại cửa khẩu hoặc các kho bãi tập trung dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan cho đến khi hoàn thành đầy đủ thủ tục thông quan.

Công văn 534/GSQL-GQ1 năm 2016 là cơ sở pháp lý và nghiệp vụ quan trọng giúp lực lượng hải quan địa phương thống nhất phương thức quản lý, siết chặt kỷ cương trong khâu giám sát hàng hóa đưa về bảo quản, hạn chế tối đa các rủi ro về gian lận thương mại và thất thu thuế.