Tóm tắt Công văn 5096/TCHQ-PC năm 2015 về hàng hóa thuộc trường hợp không xử phạt

Công văn 5096/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện các quy định về việc không xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp hàng hóa gửi nhầm lẫn, thất lạc hoặc vượt quá số lượng thực tế so với khai báo trong quá trình làm thủ tục hải quan.

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Văn bản tập trung hướng dẫn việc xử lý đối với các lô hàng nhập khẩu có sự sai lệch về số lượng, chủng loại, hoặc thông tin hàng hóa giữa thực tế và khai báo trên bản lược khai hàng hóa (manifest) hoặc tờ khai hải quan.
• Đối tượng áp dụng bao gồm cơ quan hải quan các cấp, người khai hải quan, người vận chuyển (hãng tàu, đại lý hãng tàu) và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.

- Các trường hợp cụ thể không bị xử phạt vi phạm hành chính

• Hàng hóa gửi nhầm lẫn từ nước ngoài: Trường hợp hàng hóa gửi nhầm lẫn vào Việt Nam nhưng được người gửi hàng, người nhận hàng hoặc người vận chuyển phát hiện và thông báo bằng văn bản cho cơ quan hải quan trước thời điểm đăng ký tờ khai hải quan thì không bị xử phạt.
• Hàng hóa thừa so với khai báo do nhầm lẫn: Đối với số lượng hàng hóa thực tế nhập khẩu thừa so với chứng từ vận tải hoặc tờ khai hải quan, nếu có đủ tài liệu chứng minh là do nhầm lẫn khách quan từ phía đối tác gửi hàng ở nước ngoài và được cơ quan hải quan chấp nhận thì không bị coi là hành vi vi phạm pháp luật hải quan.
• Hàng hóa thất lạc, nhầm lẫn trong quá trình vận chuyển: Các trường hợp hàng hóa bị thất lạc hoặc gửi nhầm do lỗi của đơn vị vận chuyển quốc tế, có xác nhận của hãng vận tải và các bên liên quan trước khi cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra, quyết định thông quan.

- Điều kiện và hồ sơ chứng minh để không bị xử phạt

• Về thời gian thông báo: Người khai hải quan hoặc người vận chuyển phải chủ động phát hiện và có văn bản thông báo, giải trình với cơ quan hải quan trước khi cơ quan hải quan quyết định kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc trước khi đăng ký tờ khai hải quan (tùy từng trường hợp cụ thể).
• Yêu cầu về hồ sơ, chứng từ: Doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ các chứng từ hợp pháp để chứng minh tính trung thực của việc nhầm lẫn, bao gồm: Văn bản xác nhận gửi nhầm của người gửi hàng ở nước ngoài; Vận đơn sửa đổi (nếu có); Các tài liệu thương mại liên quan thể hiện sự sai lệch khách quan.
• Sự trùng khớp thông tin: Thông tin giải trình phải logic, phù hợp với thực tế hàng hóa và không có dấu hiệu gian lận thương mại, trốn thuế hoặc nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục cấm.

- Quy trình xử lý của cơ quan Hải quan

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ giải trình của doanh nghiệp, tiến hành kiểm tra, đối chiếu kỹ lưỡng các chứng từ đi kèm để xác định rõ nguyên nhân sai lệch.
• Trường hợp xác định có đủ cơ sở chứng minh hàng hóa thuộc diện nhầm lẫn khách quan, cơ quan hải quan ra quyết định không xử phạt vi phạm hành chính và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các thủ tục tiếp theo như tái xuất hàng hóa hoặc khai bổ sung theo quy định.
• Trường hợp phát hiện có dấu hiệu gian lận, giả mạo hồ sơ chứng từ để hợp thức hóa sai phạm, cơ quan hải quan sẽ tiến hành trưng cầu giám định, xác minh và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật xử lý vi phạm hành chính và pháp luật hải quan.