Công văn 508/GSQL-GQ4 năm 2017 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc kiểm tra và chấp nhận chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu E trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp thống nhất thực hiện, tránh các ách tắc không đáng có trong quá trình thông quan hàng hóa.

Quy định về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing)

Một trong những vướng mắc phổ biến nhất đối với C/O mẫu E là việc thể hiện thông tin khi có sự tham gia của bên thứ ba phát hành hóa đơn thương mại. Công văn hướng dẫn cụ thể như sau:

• Hóa đơn bên thứ ba là hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (có thể là thành viên hoặc không phải là thành viên ACFTA) hoặc bởi một nhà xuất khẩu trong nước thành viên ACFTA đại diện cho công ty đó.
• Trường hợp có hóa đơn bên thứ ba, người xuất khẩu phải tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" tại Ô số 13 trên C/O mẫu E.
• Thông tin về tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được ghi rõ tại Ô số 7 của C/O mẫu E.
• Số và ngày của hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành phải được ghi nhận tại Ô số 10 của C/O mẫu E. Trường hợp tại thời điểm cấp C/O chưa có số hóa đơn bên thứ ba thì Ô số 10 có thể để trống hoặc ghi số hóa đơn của nhà sản xuất, tuy nhiên doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ chứng từ chứng minh mối quan hệ mua bán hợp pháp khi làm thủ tục hải quan.

Xác định thông tin người xuất khẩu tại Ô số 1 trên C/O mẫu E

Vấn đề tên người xuất khẩu trên Ô số 1 không trùng khớp với người phát hành hóa đơn thương mại được làm rõ nhằm đảm bảo tính đồng nhất:

• Người xuất khẩu thể hiện tại Ô số 1 của C/O mẫu E phải là người xuất khẩu thực tế tại nước xuất khẩu thành viên ACFTA (ví dụ: doanh nghiệp tại Trung Quốc).
• Trường hợp người xuất khẩu ủy quyền cho một đại lý hoặc người đại diện ký tên trên C/O mẫu E, việc ủy quyền này phải phù hợp với quy định pháp luật của nước xuất khẩu và thông tin ủy quyền phải được thể hiện rõ ràng, không làm thay đổi bản chất của người xuất khẩu thực tế.

Xử lý các khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật trên C/O mẫu E

Để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và tránh việc bác bỏ C/O một cách cứng nhắc, Công văn hướng dẫn cơ quan hải quan không bác bỏ C/O mẫu E đối với các lỗi kỹ thuật hoặc khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa:

• Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc sự khác biệt nhỏ về câu chữ giữa C/O mẫu E và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan (như hóa đơn, vận đơn, phiếu đóng gói) sẽ được chấp nhận nếu các thông tin khác vẫn đảm bảo xác định được tính đồng nhất của hàng hóa thực tế nhập khẩu.
• Sự khác biệt nhỏ về trọng lượng, kích thước hoặc đơn vị đo lường giữa C/O và các chứng từ khác do sai số trong quá trình cân đo hoặc quy đổi đơn vị sẽ không làm mất đi tính hợp lệ của C/O mẫu E, miễn là không có sự nghi ngờ hợp lý về tính trung thực của xuất xứ hàng hóa.

Hướng dẫn kiểm tra và xác minh tính hợp lệ của C/O mẫu E

Công văn cũng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc kiểm tra, đối chiếu thông tin nhằm ngăn chặn gian lận thương mại:

• Cán bộ hải quan cần đối chiếu chữ ký và con dấu trên C/O mẫu E với mẫu chữ ký và con dấu đã được cơ quan thẩm quyền của nước xuất khẩu đăng ký và thông báo chính thức cho phía Việt Nam.
• Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O mẫu E hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan tiến hành thủ tục xác minh (verification) gửi tới cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu theo đúng quy trình quy định tại Hiệp định ACFTA.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa nhập khẩu vẫn được thông quan nhưng không được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt ACFTA mà phải áp dụng mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất MFN, đồng thời doanh nghiệp phải nộp bảo lãnh thuế theo quy định của pháp luật.