Công văn 4892/BXD-HĐXD năm 2021 do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn, làm rõ các quy định chuyển tiếp và thực thi các nội dung sửa đổi của Luật Xây dựng, Luật Đầu tư công, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật đồng bộ trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng.

Thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng

Công văn hướng dẫn chi tiết việc phân định thẩm quyền thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng đối với các dự án sử dụng các nguồn vốn khác nhau:

• Dự án sử dụng vốn đầu tư công: Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành, Sở Xây dựng, Sở quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định theo phân cấp đối với dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C theo quy định của Luật Đầu tư công.
• Dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công: Thẩm quyền thẩm định được xác định dựa trên quy mô dự án, cấp công trình và nguồn vốn cụ thể của chủ đầu tư, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ hiệu quả đầu tư của dòng vốn nhà nước.
• Dự án sử dụng vốn khác: Cơ quan chuyên môn về xây dựng chỉ tập trung thẩm định đối với các công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng từ cấp I trở lên hoặc công trình thuộc dự án có quy mô lớn.

Thẩm quyền thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở

Việc thẩm định thiết kế kỹ thuật (đối với thiết kế 3 bước) và thiết kế bản vẽ thi công (đối với thiết kế 2 bước) được thực hiện theo nguyên tắc:

• Cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định thiết kế xây dựng của các công trình thuộc dự án sử dụng vốn đầu tư công và vốn nhà nước ngoài đầu tư công theo thẩm quyền phân cấp.
• Đối với dự án sử dụng vốn khác, cơ quan chuyên môn về xây dựng chỉ thẩm định thiết kế xây dựng đối với công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng có quy mô từ cấp đặc biệt, cấp I.
• Chủ đầu tư có trách nhiệm tự tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng đối với các phần việc, công trình còn lại theo quy định của pháp luật, tự chịu trách nhiệm về an toàn công trình.

Sự phối hợp giữa pháp luật xây dựng, đất đai và đầu tư công

Công văn làm rõ mối quan hệ pháp lý và trình tự thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến ba lĩnh vực then chốt:

• Về chủ trương đầu tư và quy hoạch: Việc quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư theo Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư phải phù hợp với quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị có liên quan.
• Về giao đất, cho thuê đất và cấp phép xây dựng: Việc cấp giấy phép xây dựng chỉ được thực hiện sau khi chủ đầu tư đã được bàn giao đất trên thực địa hoặc có giấy tờ hợp pháp về quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai.
• Về điều chỉnh dự án: Trường hợp điều chỉnh dự án làm thay đổi mục tiêu, quy mô, tổng mức đầu tư thì phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư trước khi trình thẩm định điều chỉnh Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Quy định chuyển tiếp và áp dụng pháp luật

Để tránh ách tắc cho các dự án đang triển khai, Công văn 4892/BXD-HĐXD hướng dẫn cụ thể nguyên tắc chuyển tiếp:

• Các dự án đã được trình thẩm định trước ngày các quy định mới có hiệu lực thi hành thì tiếp tục thực hiện thẩm định theo quy định tại thời điểm trình.
• Các dự án đã được phê duyệt trước ngày Luật sửa đổi có hiệu lực không phải thực hiện thẩm định hoặc phê duyệt lại, trừ trường hợp có điều chỉnh lớn làm thay đổi nhóm dự án hoặc quy mô công trình thuộc diện phải thẩm định lại.
• Việc áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn xây dựng mới phải tuân thủ nguyên tắc không hồi tố đối với các thiết kế đã được phê duyệt hợp pháp trước đó.