Công văn 4891/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2019 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi khai bổ sung hồ sơ hải quan của người khai hải quan. Văn bản này giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật giữa các chi cục hải quan địa phương, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

- Thông tin tổng quan về văn bản

• Tên văn bản: Công văn 4891/TCHQ-PC năm 2019 về vướng mắc xử phạt khai bổ sung.
• Cơ quan ban hành: Tổng cục Hải quan.
• Mục đích ban hành: Hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến việc xử phạt vi phạm hành chính khi người khai hải quan thực hiện khai bổ sung thông tin hồ sơ hải quan sau thông quan hoặc trong quá trình làm thủ tục hải quan.

- Quy định về các trường hợp khai bổ sung không bị xử phạt hành chính

Công văn làm rõ các trường hợp người khai hải quan tự phát hiện sai sót và thực hiện khai bổ sung đúng quy định thì được miễn xử phạt vi phạm hành chính, cụ thể bao gồm:

• Người khai hải quan tự phát hiện sai sót trong hồ sơ hải quan và chủ động thực hiện khai bổ sung trước thời điểm cơ quan hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ hải quan đối với lô hàng đang làm thủ tục.
• Đối với hàng hóa đã được thông quan, nếu người khai hải quan tự phát hiện sai sót về trị giá, thuế suất, xuất xứ và chủ động khai bổ sung trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan, đồng thời việc khai bổ sung này phải diễn ra trước khi cơ quan hải quan ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan hoặc quyết định thanh tra.
• Các trường hợp khai bổ sung thông tin không ảnh hưởng đến số tiền thuế phải nộp, không ảnh hưởng đến chính sách quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và được thực hiện trong thời hạn quy định.
• Khi được miễn xử phạt vi phạm hành chính, người khai hải quan vẫn phải nộp đủ số tiền thuế còn thiếu (nếu có) và tiền chậm nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

- Các trường hợp khai bổ sung bị xử phạt vi phạm hành chính

Văn bản hướng dẫn chi tiết các trường hợp khai bổ sung nhưng vẫn bị xem xét xử phạt hành chính do vi phạm thời hạn hoặc tính chất của hành vi:

• Khai bổ sung sau khi cơ quan hải quan đã ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan, quyết định thanh tra tại trụ sở của người khai hải quan, hoặc sau khi cơ quan hải quan phát hiện hành vi vi phạm thông qua các biện pháp nghiệp vụ khác.
• Khai bổ sung vượt quá thời hạn 60 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan đối với hàng hóa đã thông quan, dù chưa có quyết định kiểm tra hay thanh tra, nhưng hành vi sai sót dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc trốn thuế.
• Hành vi khai bổ sung nhằm hợp thức hóa các sai phạm cố ý, có dấu hiệu gian lận thương mại, trốn thuế hoặc xuất nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục cấm, danh mục hạn chế mà không có giấy phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Nguyên tắc áp dụng chế tài và mức xử phạt

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương khi xem xét xử phạt phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý:

• Phải xác định rõ thời điểm người khai hải quan nộp hồ sơ khai bổ sung để đối chiếu với thời điểm cơ quan hải quan ban hành các quyết định thanh tra, kiểm tra.
• Áp dụng đúng các điều khoản về hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn theo quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan hiện hành.
• Trường hợp hành vi khai sai không dẫn đến thiếu thuế nhưng vi phạm quy định về thời hạn khai báo hoặc thủ tục hải quan thì áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đối với hành vi vi phạm quy định về thủ tục hải quan.
• Đảm bảo nguyên tắc một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần. Nếu có nhiều hành vi vi phạm thì xử phạt về từng hành vi hoặc xử phạt hành vi nặng nhất tùy theo tính chất vụ việc.

- Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cơ quan hải quan địa phương

Để đảm bảo tính đồng bộ và minh bạch trong quá trình thực thi, Tổng cục Hải quan chỉ đạo:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố quán triệt nội dung hướng dẫn tại Công văn này đến toàn thể cán bộ, công chức làm công tác áp dụng pháp luật, kiểm tra sau thông quan và xử lý vi phạm hành chính.
• Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để doanh nghiệp hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc tự kiểm tra, phát hiện và chủ động khai bổ sung sai sót.
• Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh các trường hợp đặc thù chưa được quy định rõ ràng, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết, tránh việc áp dụng tùy tiện gây khiếu nại, khiếu kiện từ phía doanh nghiệp.