Công văn 489/BTP-BTTP được Bộ Tư pháp ban hành năm 2022 nhằm tăng cường công tác quản lý, phối hợp chống thất thu thuế trong hoạt động chuyển nhượng bất động sản. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng hướng tới việc chấn chỉnh hoạt động công chứng và kê khai giá trị giao dịch bất động sản đúng thực tế.

- Quán triệt và hướng dẫn tổ chức hành nghề công chứng

Bộ Tư pháp yêu cầu Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Chỉ đạo các tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn quán triệt sâu sắc đến từng công chứng viên về việc tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật về đất đai, thuế và công chứng trong quá trình soạn thảo, ký kết hợp đồng giao dịch.
• Yêu cầu công chứng viên có trách nhiệm giải thích rõ cho các bên tham gia giao dịch về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của việc kê khai đúng giá trị chuyển nhượng thực tế trên hợp đồng mua bán, chuyển nhượng.
• Cảnh báo cụ thể về các hậu quả pháp lý, bao gồm cả trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự, đối với hành vi kê khai hai giá (ghi giá trên hợp đồng thấp hơn giá thực tế thanh toán) nhằm mục đích trốn thuế.

- Tăng cường phối hợp với cơ quan thuế và các cơ quan liên quan

Để nâng cao hiệu quả quản lý và phát hiện kịp thời các hành vi gian lận thuế, Công văn 489/BTP-BTTP nhấn mạnh việc phối hợp liên ngành:

• Sở Tư pháp chủ động phối hợp với Cục Thuế địa phương và các cơ quan chức năng xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu về giao dịch bất động sản trên địa bàn.
• Cung cấp thông tin về các hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê bất động sản được công chứng để cơ quan thuế có cơ sở đối chiếu, kiểm tra và áp dụng các biện pháp nghiệp vụ chống thất thu thuế.
• Tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành các quy chế phối hợp liên ngành trong quản lý thuế đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản tại địa phương.

- Thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm

Công tác giám sát và xử lý vi phạm được chỉ đạo thực hiện quyết liệt nhằm răn đe các hành vi trục lợi:

• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với hoạt động của các tổ chức hành nghề công chứng trong việc thực hiện quy trình công chứng hợp đồng giao dịch bất động sản.
• Xử lý nghiêm theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm các tổ chức hành nghề công chứng, công chứng viên có hành vi thông đồng, hướng dẫn hoặc tiếp tay cho người dân kê khai thấp giá trị giao dịch nhằm trốn thuế.
• Trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm trốn thuế, Sở Tư pháp và các cơ quan liên quan có trách nhiệm chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.