Công văn 4861/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục chuyển nhượng, thay đổi mục đích sử dụng đối với xe ô tô nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

1. Đối tượng và điều kiện áp dụng thủ tục chuyển nhượng xe ô tô

Văn bản tập trung làm rõ các trường hợp xe ô tô nhập khẩu thuộc diện miễn thuế, không chịu thuế hoặc tạm nhập khẩu nay chuyển nhượng sang đối tượng khác hoặc thay đổi mục đích sử dụng:

• Xe của cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế: Xe ô tô của các cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam khi chuyển nhượng cho tổ chức, cá nhân khác tại Việt Nam phải thực hiện thủ tục thu hồi biển số, đăng ký xe và hoàn thành nghĩa vụ thuế theo quy định.
• Xe tạm nhập tái xuất của cá nhân được hưởng quyền ưu đãi miễn trừ: Các cá nhân nước ngoài làm việc tại các cơ quan ngoại giao khi kết thúc nhiệm kỳ hoặc chuyển nhượng xe phải tuân thủ điều kiện về thời gian sử dụng xe và thủ tục chuyển nhượng theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.
• Xe ô tô nhập khẩu tạo tài sản cố định của dự án ưu đãi đầu tư: Doanh nghiệp chuyển đổi mục đích sử dụng xe ô tô đã được miễn thuế nhập khẩu tạo tài sản cố định sang tiêu dùng nội địa hoặc chuyển nhượng cho doanh nghiệp khác phải kê khai tờ khai hải quan mới và nộp đủ thuế.

2. Thủ tục hải quan và thành phần hồ sơ chuyển nhượng

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện thủ tục hải quan đối với việc chuyển nhượng xe ô tô như sau:

• Khai báo hải quan: Người khai hải quan thực hiện khai tờ khai hải quan mới (tờ khai thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng) theo phương thức điện tử. Trên tờ khai phải ghi rõ số tờ khai hải quan nhập khẩu ban đầu và các thông tin liên quan đến xe ô tô chuyển nhượng.
• Hồ sơ hải quan yêu cầu: Bao gồm tờ khai hải quan mới; văn bản chấp thuận chuyển nhượng hoặc thay đổi mục đích sử dụng của cơ quan có thẩm quyền; chứng từ chứng minh quyền sở hữu hoặc hợp đồng mua bán; giấy tờ thu hồi đăng ký, biển số xe do cơ quan Công an cấp (đối với xe của đối tượng ngoại giao).
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra thực tế xe ô tô (số khung, số máy, chủng loại, tình trạng xe) để đối chiếu với hồ sơ nhập khẩu ban đầu và hồ sơ chuyển nhượng nhằm ngăn chặn gian lận thương mại.

3. Chính sách thuế và phương pháp xác định trị giá tính thuế

Chính sách thuế đối với xe ô tô chuyển nhượng được xác định tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng:

• Thời điểm tính thuế: Thuế suất và tỷ giá tính thuế được áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới đối với việc chuyển nhượng, thay đổi mục đích sử dụng.
• Trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với xe ô tô chuyển nhượng được xác định trên cơ sở giá trị sử dụng còn lại của xe tính theo tỷ lệ khấu hao quy định tại các văn bản pháp luật về thuế và trị giá khai báo tại thời điểm nhập khẩu ban đầu. Trường hợp có nghi ngờ về trị giá khai báo, cơ quan hải quan sẽ thực hiện tham vấn và xác định trị giá tính thuế theo quy định.
• Các loại thuế phải nộp: Người nhận chuyển nhượng hoặc người chuyển nhượng (tùy thuộc vào thỏa thuận và đối tượng cụ thể) có trách nhiệm nộp đủ thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng trước khi thông quan và đăng ký lưu hành xe.

4. Trách nhiệm của cơ quan hải quan và các bên liên quan

Để đảm bảo việc quản lý chặt chẽ, Công văn nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa các cơ quan chức năng:

• Cơ quan hải quan nơi làm thủ tục: Có trách nhiệm kiểm tra chặt chẽ hồ sơ, đối chiếu thông tin trên hệ thống dữ liệu hải quan, thực hiện tính thuế chính xác và cập nhật trạng thái của phương tiện trên hệ thống quản lý xe ô tô nhập khẩu.
• Sự phối hợp với cơ quan Công an và Đăng kiểm: Cơ quan hải quan phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an (nơi đăng ký xe) và cơ quan Đăng kiểm để chia sẻ thông tin, đảm bảo xe ô tô chỉ được đăng ký lưu hành mới sau khi đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế và thủ tục hải quan theo quy định.