Công văn 480/TCHQ-GSQL năm 2020 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa tái xuất sau khi tạm nhập. Văn bản này tập trung làm rõ các quy định về cửa khẩu tái xuất và quy trình giám sát hải quan đối với từng loại hình tạm nhập tái xuất cụ thể, giúp doanh nghiệp và các Chi cục Hải quan địa phương thực hiện thống nhất, đúng pháp luật.

Phân biệt các loại hình tạm nhập tái xuất để áp dụng quy định cửa khẩu

Công văn nhấn mạnh việc cần thiết phải phân biệt rõ ràng giữa hai nhóm loại hình tạm nhập tái xuất để áp dụng đúng chính sách quản lý cửa khẩu theo quy định của pháp luật:

• Kinh doanh tạm nhập tái xuất: Đây là hoạt động thương mại mua bán hàng hóa có tính chất luân chuyển qua lãnh thổ Việt Nam. Đối với loại hình này, việc tái xuất hàng hóa phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Nghị định số 69/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn của Bộ Công Thương, theo đó hàng hóa chỉ được phép tái xuất qua các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính.
• Tạm nhập tái xuất không mang tính chất thương mại: Áp dụng đối với máy móc, thiết bị, phương tiện thi công, khuôn mẫu tạm nhập để phục vụ thi công dự án, thực hiện hợp đồng gia công, sản xuất xuất khẩu, bảo hành, sửa chữa hoặc cho thuê, mượn. Nhóm này không nhằm mục đích kinh doanh thương mại mua bán quốc tế trực tiếp tại Việt Nam.

Quy định về cửa khẩu tái xuất đối với hàng tạm nhập phục vụ dự án, thi công

Đối với nhóm hàng hóa tạm nhập tái xuất phục vụ thi công công trình, dự án, cho thuê, mượn hoặc bảo hành, sửa chữa, Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể như sau:

• Không áp dụng hạn chế cửa khẩu như kinh doanh thương mại: Hàng hóa thuộc nhóm này khi tái xuất không bị bắt buộc phải thực hiện qua các cửa khẩu quốc tế hay cửa khẩu chính như đối với loại hình kinh doanh tạm nhập tái xuất thương mại.
• Địa điểm thực hiện tái xuất: Doanh nghiệp được phép thực hiện thủ tục tái xuất tại các cửa khẩu, lối mở được cơ quan có thẩm quyền cho phép mở ra để giao thương, hoặc theo thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng ký kết với đối tác nước ngoài, miễn là đảm bảo được công tác giám sát hải quan.
• Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp: Quy định này giúp giảm thiểu chi phí vận chuyển và thời gian cho doanh nghiệp khi không phải đưa các thiết bị, máy móc siêu trường, siêu trọng quay lại các cửa khẩu lớn để làm thủ tục xuất cảnh.

Thủ tục hải quan và công tác giám sát, quản lý của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo quản lý chặt chẽ, tránh tình trạng lợi dụng chính sách để gian lận thương mại hoặc tẩu tán hàng hóa vào nội địa tiêu thụ trái phép, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Đối chiếu thông tin tờ khai chặt chẽ: Khi làm thủ tục tái xuất, công chức hải quan phải kiểm tra, đối chiếu kỹ lưỡng thông tin về chủng loại, số lượng, ký mã hiệu, số khung, số máy (nếu có) của hàng hóa thực tế xuất đi với tờ khai tạm nhập ban đầu để đảm bảo tính đồng nhất.
• Xác nhận thực xuất đúng quy định: Chỉ thực hiện thông quan và xác nhận thực xuất khi hàng hóa đã thực tế đi qua khu vực giám sát hải quan tại cửa khẩu xuất theo đúng quy trình nghiệp vụ.
• Theo dõi sát sao thời hạn tạm nhập: Cơ quan hải quan có trách nhiệm theo dõi thời hạn tạm nhập đã đăng ký của doanh nghiệp. Trường hợp quá thời hạn mà doanh nghiệp chưa làm thủ tục tái xuất hoặc chưa xin gia hạn theo quy định thì phải tiến hành xử lý vi phạm hành chính theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

Ý nghĩa và tác động của Công văn 480/TCHQ-GSQL đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Việc ban hành Công văn 480/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực cho cả cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp:

• Tháo gỡ nút thắt pháp lý: Giải quyết dứt điểm những lúng túng của hải quan địa phương trong việc xác định cửa khẩu tái xuất đối với các thiết bị thi công dự án, tránh việc áp dụng máy móc quy định của loại hình kinh doanh thương mại sang loại hình phi thương mại.
• Tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp: Giúp các nhà thầu nước ngoài và doanh nghiệp trong nước tối ưu hóa lộ trình vận chuyển thiết bị sau khi hoàn thành công trình, nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước: Đảm bảo mọi lô hàng tạm nhập đều được giám sát chặt chẽ từ khi vào cho đến khi ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, ngăn ngừa thất thu thuế và gian lận thương mại hiệu quả.