Giới thiệu về Công văn 4742/BTC-TCHQ năm 2017

Công văn 4742/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn quan trọng về thủ tục hải quan, chính sách thuế và nghĩa vụ của các doanh nghiệp trong quá trình sáp nhập. Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế khi chuyển giao tài sản, nguyên liệu, vật tư và máy móc thiết bị từ doanh nghiệp bị sáp nhập sang doanh nghiệp nhận sáp nhập, đảm bảo tính liên tục trong hoạt động sản xuất kinh doanh và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

1. Nguyên tắc kế thừa quyền và nghĩa vụ khi sáp nhập doanh nghiệp

Theo hướng dẫn tại Công văn 4742/BTC-TCHQ và các quy định pháp luật liên quan, doanh nghiệp nhận sáp nhập sẽ kế thừa toàn bộ quyền, lợi ích hợp pháp và chịu trách nhiệm hoàn thành các nghĩa vụ chưa thực hiện của doanh nghiệp bị sáp nhập:

• Kế thừa nghĩa vụ thuế: Doanh nghiệp nhận sáp nhập có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước còn nợ của doanh nghiệp bị sáp nhập.
• Kế thừa hồ sơ hải quan: Toàn bộ thông tin, dữ liệu và hồ sơ liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu trước đó của doanh nghiệp bị sáp nhập sẽ được chuyển giao và quản lý tiếp tục bởi doanh nghiệp nhận sáp nhập.

2. Thủ tục hải quan đối với hàng hóa, máy móc thiết bị chuyển giao

Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý đối với từng nhóm hàng hóa cụ thể khi thực hiện sáp nhập doanh nghiệp:

• Đối với máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định miễn thuế: Doanh nghiệp nhận sáp nhập phải thực hiện đăng ký danh mục hàng hóa miễn thuế mới nếu tiếp tục sử dụng các ưu đãi đầu tư, hoặc thực hiện thủ tục chuyển nhượng mục đích sử dụng và nộp đủ thuế theo quy định nếu không tiếp tục thuộc đối tượng ưu đãi.
• Đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu, gia công: Doanh nghiệp bị sáp nhập phải thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư với cơ quan hải quan quản lý trực tiếp đến thời điểm sáp nhập. Số lượng nguyên liệu, vật tư tồn kho sau khi quyết toán sẽ được bàn giao sang doanh nghiệp nhận sáp nhập để tiếp tục sản xuất và theo dõi quản lý.
• Thủ tục khai báo chuyển giao: Việc bàn giao tài sản, hàng hóa giữa hai doanh nghiệp được thực hiện thông qua thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ hoặc thủ tục chuyển giao tài sản theo hướng dẫn cụ thể của cơ quan hải quan quản lý trực tiếp.

3. Chính sách thuế đối với hàng hóa chuyển giao khi sáp nhập

Chính sách thuế đối với các tài sản, hàng hóa dịch chuyển trong quá trình sáp nhập được áp dụng như sau:

• Thuế nhập khẩu: Hàng hóa là máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải nằm trong dây chuyền công nghệ được nhập khẩu miễn thuế của doanh nghiệp bị sáp nhập khi chuyển giao sang doanh nghiệp nhận sáp nhập để tiếp tục sử dụng trực tiếp cho dự án ưu đãi đầu tư thì tiếp tục được miễn thuế nhập khẩu.
• Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Tài sản chuyển giao khi sáp nhập doanh nghiệp thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và thủ tục hành chính cho doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi.

4. Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Để đảm bảo quá trình sáp nhập diễn ra đúng quy định, các bên liên quan cần thực hiện các trách nhiệm cụ thể:

• Trách nhiệm của doanh nghiệp: Phải chủ động thông báo bằng văn bản cho cơ quan hải quan nơi quản lý trực tiếp về việc sáp nhập; cung cấp đầy đủ quyết định sáp nhập, hợp đồng sáp nhập và các chứng từ liên quan đến tài sản chuyển giao; thực hiện quyết toán thuế và quyết toán nguyên liệu đúng thời hạn.
• Trách nhiệm của cơ quan hải quan: Hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các bước chuyển giao tài sản, nguyên liệu; kiểm tra, giám sát và chốt số liệu tồn kho; thực hiện kiểm tra nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp bị sáp nhập trước khi hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế hải quan và chuyển giao nghĩa vụ sang doanh nghiệp nhận sáp nhập.