Tóm tắt Công văn 4725/CHQ-GSQL năm 2025 về việc giải phóng hàng hóa

Công văn 4725/CHQ-GSQL do Cục Hải quan ban hành năm 2025 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến thủ tục giải phóng hàng hóa đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan, tạo điều kiện thông quan nhanh chóng cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan.

1. Bản chất và mục đích của thủ tục giải phóng hàng hóa

Giải phóng hàng hóa là việc cơ quan hải quan cho phép đặt hàng hóa dưới chế độ quản lý, sử dụng theo mục đích đề nghị của doanh nghiệp trong khi chờ kết quả xác định trị giá hải quan, kết quả phân tích phân loại, hoặc kết quả kiểm tra chuyên ngành. Mục đích cốt lõi của quy định này bao gồm:

• Giảm thiểu thời gian lưu kho bãi tại cửa khẩu, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí logistics và chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Đảm bảo tính liên tục của chuỗi cung ứng hàng hóa, đặc biệt là đối với các nguyên liệu phục vụ sản xuất trực tiếp hoặc hàng hóa mau hỏng.
• Cân bằng giữa mục tiêu tạo thuận lợi thương mại và yêu cầu kiểm soát, chống gian lận thương mại, thất thu thuế của cơ quan hải quan.

2. Các điều kiện cốt lõi để được áp dụng chế độ giải phóng hàng

Để được cơ quan hải quan chấp thuận giải phóng hàng hóa theo hướng dẫn tại Công văn 4725/CHQ-GSQL, doanh nghiệp và lô hàng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Điều kiện về thuế: Người nộp thuế phải nộp đủ số thuế tự kê khai hoặc được tổ chức tín dụng bảo lãnh đối với số tiền thuế tự tính. Trường hợp chưa có giá chính thức, doanh nghiệp phải thực hiện bảo lãnh thuế theo quy định pháp luật.
• Điều kiện về kiểm tra chuyên ngành: Hàng hóa không thuộc diện cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu. Đối với hàng hóa phải kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm, doanh nghiệp phải có văn bản xác nhận đã đăng ký kiểm tra của cơ quan kiểm tra chuyên ngành.
• Yêu cầu về hồ sơ: Doanh nghiệp phải nộp đầy đủ hồ sơ hải quan theo quy định, trong đó thể hiện rõ lý do đề nghị giải phóng hàng (chờ kết quả phân tích phân loại, chờ xác định trị giá hải quan, hoặc chờ kết quả giám định).

3. Quy trình thực hiện giải phóng hàng hóa tại cơ quan Hải quan

Quy trình giải quyết thủ tục giải phóng hàng được thực hiện chặt chẽ qua các bước sau:

• Bước 1: Khai báo thông tin: Doanh nghiệp thực hiện khai chỉ tiêu thông tin đề nghị giải phóng hàng trên hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS hoặc nộp văn bản đề nghị trực tiếp trong trường hợp hệ thống gặp sự cố.
• Bước 2: Kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa: Công chức hải quan kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ đề nghị, đối chiếu với các quy định hiện hành về bảo lãnh thuế và quản lý chuyên ngành.
• Bước 3: Phê duyệt giải phóng hàng: Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai xem xét, quyết định việc giải phóng hàng hóa trên hệ thống và thông báo cho doanh nghiệp.
• Bước 4: Theo dõi và hoàn thành thủ tục: Sau khi hàng hóa được giải phóng, doanh nghiệp và cơ quan hải quan có trách nhiệm theo dõi, cập nhật kết quả kiểm tra chuyên ngành, kết quả phân tích phân loại hoặc xác định trị giá để thực hiện thông quan chính thức cho lô hàng trong thời hạn quy định.

4. Trách nhiệm của các bên liên quan

Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của cả cơ quan hải quan và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện:

• Đối với doanh nghiệp: Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ khai báo; bảo quản nguyên trạng hàng hóa tại địa điểm được phép đưa về bảo quản (nếu có); phối hợp chặt chẽ với các cơ quan kiểm tra chuyên ngành để sớm có kết quả nộp cho cơ quan hải quan.
• Đối với cơ quan Hải quan: Giám sát chặt chẽ các lô hàng đã được giải phóng; đôn đốc doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ thuế và nộp chứng từ bổ sung đúng hạn; xử lý nghiêm các trường hợp tự ý tẩu tán, tiêu thụ hàng hóa khi chưa được thông quan chính thức.

Lưu ý: Nội dung tóm tắt trên đây được tổng hợp nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan và chuyên sâu về nghiệp vụ giải phóng hàng hóa theo tinh thần chỉ đạo của Cục Hải quan, giúp doanh nghiệp chủ động áp dụng đúng quy định pháp luật hiện hành.