Tóm tắt Công văn 4707/BXD-PTĐT năm 2023 về đánh giá, công nhận loại đô thị đối với các thành phố, thị xã, thị trấn

Công văn 4707/BXD-PTĐT do Bộ Xây dựng ban hành ngày 17 tháng 10 năm 2023 nhằm hướng dẫn các địa phương thực hiện thống nhất việc rà soát, đánh giá, và công nhận loại đô thị đối với các thành phố, thị xã, thị trấn. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, đặc biệt là trong bối cảnh các địa phương đang đẩy mạnh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025.

- Mục đích và phạm vi áp dụng của Công văn 4707/BXD-PTĐT

Văn bản hướng dẫn chi tiết các nội dung liên quan đến công tác phân loại đô thị theo quy định tại Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 và Nghị quyết số 26/2022/UBTVQH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Các thành phố, thị xã, thị trấn hiện hữu cần thực hiện đánh giá, phân loại lại hoặc nâng loại đô thị theo định kỳ hoặc theo quy hoạch.
• Các khu vực dự kiến thành lập quận, phường, thị trấn hoặc thành lập đô thị mới.
• Các địa phương đang tiến hành xây dựng phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã có ảnh hưởng đến ranh giới, quy mô và tính chất của các đô thị hiện có.

- Quy định về đánh giá, phân loại đô thị khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính

Bộ Xây dựng hướng dẫn cụ thể việc đánh giá tiêu chí phân loại đô thị đối với các trường hợp sắp xếp đơn vị hành chính như sau:

• Trường hợp nhập toàn bộ đơn vị hành chính: Khi nhập toàn bộ địa giới hành chính của huyện vào huyện khác, hoặc xã vào xã khác mà không làm thay đổi phạm vi phân loại đô thị đã được công nhận trước đó, địa phương cần thực hiện rà soát, cập nhật số liệu để quản lý, không bắt buộc phải lập lại Đề án phân loại đô thị mới, trừ trường hợp có nhu cầu nâng loại đô thị.
• Trường hợp nhập một phần hoặc điều chỉnh địa giới: Đối với các đô thị có sự thay đổi về ranh giới hành chính do sáp nhập một phần diện tích và dân số của đơn vị hành chính khác, địa phương bắt buộc phải lập Đề án phân loại đô thị hoặc Báo cáo đánh giá trình độ phát triển cơ sở hạ tầng đô thị đối với khu vực dự kiến thành lập phường, quận theo quy định mới.
• Đánh giá cơ sở hạ tầng đô thị: Các khu vực dự kiến thành lập phường, quận phải được cơ quan có thẩm quyền đánh giá trình độ phát triển cơ sở hạ tầng đô thị đạt tiêu chuẩn theo quy định trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt đề án thành lập đơn vị hành chính mới.

- Quy trình, thủ tục và thẩm quyền thẩm định, công nhận loại đô thị

Công văn nhấn mạnh việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình lập, thẩm định và phê duyệt đề án phân loại đô thị nhằm bảo đảm tính pháp lý và chất lượng đô thị:

• Thẩm quyền quyết định: Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận đô thị loại đặc biệt, loại I và loại II. Bộ trưởng Bộ Xây dựng quyết định công nhận đô thị loại III và loại IV. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định công nhận đô thị loại V.
• Sự phù hợp với quy hoạch: Việc đánh giá, phân loại đô thị phải căn cứ vào quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung đô thị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và còn hiệu lực pháp lý. Các số liệu sử dụng để đánh giá phải bảo đảm tính chính xác, thống nhất và có nguồn gốc rõ ràng từ cơ quan thống kê nhà nước.
• Hồ sơ trình thẩm định: Phải đảm bảo đầy đủ các tài liệu theo quy định, bao gồm Đề án phân loại đô thị, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thông qua đề án, và các văn bản pháp lý liên quan khác.

- Trách nhiệm thực hiện của các địa phương

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng của công tác phân loại đô thị, Bộ Xây dựng yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Khẩn trương rà soát các đô thị trên địa bàn, đối chiếu với các tiêu chí, tiêu chuẩn phân loại đô thị quy định tại Nghị quyết số 26/2022/UBTVQH15 để xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện phù hợp với thực tế địa phương.
• Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn lập Đề án phân loại đô thị, Báo cáo đánh giá trình độ phát triển cơ sở hạ tầng đô thị bảo đảm chất lượng, tiến độ, phục vụ kịp thời cho phương án sắp xếp đơn vị hành chính của địa phương.
• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc quản lý và phát triển đô thị sau khi được công nhận loại đô thị, tránh tình trạng nợ tiêu chí hoặc giảm sút chất lượng dịch vụ đô thị sau khi thực hiện sáp nhập.