Tóm tắt Công văn 4695/TCT-CS năm 2016 về hóa đơn giá trị gia tăng

Công văn 4695/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn về việc xử lý thuế và hóa đơn đối với các doanh nghiệp có hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc hóa đơn của các doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ kinh doanh (doanh nghiệp bỏ trốn). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các cơ quan thuế địa phương và người nộp thuế thống nhất phương án xử lý đối với các hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) có dấu hiệu rủi ro cao.

Nguyên tắc xử lý hóa đơn của doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh

Công văn nêu rõ việc xử lý hóa đơn GTGT đầu vào của các doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ từ các đơn vị đã bỏ địa chỉ kinh doanh được thực hiện theo các nguyên tắc cụ thể sau:

• Trường hợp hóa đơn phát sinh trước ngày cơ quan thuế thông báo doanh nghiệp bỏ trốn: Nếu doanh nghiệp mua hàng chứng minh được việc mua bán là có thật, có đầy đủ hợp đồng kinh tế, hóa đơn GTGT hợp pháp, chứng từ thanh toán qua ngân hàng theo đúng quy định và hàng hóa đã được đưa vào sản xuất, kinh doanh thì được xem xét khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
• Trường hợp hóa đơn phát sinh sau ngày cơ quan thuế thông báo doanh nghiệp bỏ trốn: Các hóa đơn này hoàn toàn không có giá trị pháp lý để kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào và không được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế TNDN, do doanh nghiệp bán hàng đã không còn hoạt động hợp pháp tại thời điểm xuất hóa đơn.

Trách nhiệm kiểm tra, xác minh của cơ quan thuế địa phương

Để đảm bảo tính chính xác và chống thất thu ngân sách nhà nước, Tổng cục Thuế yêu cầu các cơ quan thuế quản lý trực tiếp thực hiện các biện pháp nghiệp vụ chặt chẽ:

• Xác minh giao dịch thực tế: Cơ quan thuế phải tiến hành kiểm tra, đối chiếu hồ sơ sổ sách kế toán, chứng từ thanh toán, nguồn gốc hàng hóa lưu thông để xác định tính xác thực của giao dịch mua bán giữa hai bên.
• Phối hợp liên ngành: Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, mua bán hóa đơn khống nhằm trốn thuế, cơ quan thuế có trách nhiệm chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
• Xử lý nghiêm sai phạm: Đối với các trường hợp doanh nghiệp cố tình sử dụng hóa đơn bất hợp pháp để gian lận thuế, cơ quan thuế sẽ thực hiện truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính về thuế với mức phạt nghiêm khắc theo quy định hiện hành.

Khuyến nghị và lưu ý đối với các doanh nghiệp mua hàng

Nhằm hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý liên quan đến hóa đơn GTGT đầu vào, các doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các biện pháp tự bảo vệ sau:

• Tra cứu thông tin nhà cung cấp: Trước khi thực hiện giao dịch và nhận hóa đơn, doanh nghiệp cần thường xuyên tra cứu trạng thái hoạt động của nhà cung cấp trên Cổng thông tin điện tử của ngành Thuế để đảm bảo đối tác vẫn đang hoạt động bình thường.
• Hoàn thiện chứng từ thanh toán: Ưu tiên thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng đối với tất cả các giao dịch, đặc biệt là các giao dịch có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên để đảm bảo tính minh bạch và đáp ứng điều kiện khấu trừ thuế theo luật định.
• Lưu trữ hồ sơ đầy đủ: Lưu trữ cẩn thận các chứng từ liên quan như hợp đồng, biên bản giao nhận hàng hóa, phiếu xuất kho, chứng từ vận chuyển để làm căn cứ giải trình rõ ràng với cơ quan thuế khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra.