Tổng quan về Công văn 4657/TCHQ-PC

Công văn 4657/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, thống nhất thực hiện quy định về quyền giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 61 Luật Xử lý vi phạm hành chính. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp cơ quan hải quan các cấp áp dụng đúng quy trình thủ tục, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của đối tượng bị xử phạt, đồng thời hạn chế tối đa các khiếu nại, khởi kiện hành chính phát sinh do vi phạm thủ tục tố tụng.

- Các trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm có quyền giải trình

Theo hướng dẫn tại Công văn 4657/TCHQ-PC và đối chiếu với Điều 61 Luật Xử lý vi phạm hành chính, quyền giải trình được áp dụng đối với các hành vi vi phạm hành chính mà pháp luật quy định áp dụng một trong các hình thức xử phạt sau:

• Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn.
• Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.
• Các hành vi vi phạm hành chính có quy định mức phạt tiền tối đa của khung hình phạt đối với hành vi đó từ 15.000.000 đồng trở lên đối với cá nhân, từ 30.000.000 đồng trở lên đối với tổ chức.

- Hình thức và thủ tục thực hiện quyền giải trình

Công văn nhấn mạnh việc thực hiện quyền giải trình có thể được tiến hành thông qua hai hình thức chính:

• Giải trình bằng văn bản: Cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính phải gửi văn bản giải trình đến người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn quy định. Trong văn bản giải trình phải nêu rõ lý do, lập luận và cung cấp các tài liệu, chứng cứ kèm theo để chứng minh cho nội dung giải trình của mình.
• Giải trình trực tiếp: Trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm yêu cầu giải trình trực tiếp, người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm tổ chức phiên giải trình trực tiếp. Quá trình giải trình trực tiếp phải được lập thành biên bản, có chữ ký của các bên liên quan.

- Thời hạn thực hiện quyền giải trình và trách nhiệm của cơ quan Hải quan

Thời hạn và quy trình tiếp nhận giải trình được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm tính kịp thời của quyết định xử phạt:

• Thời hạn gửi văn bản giải trình hoặc gửi yêu cầu giải trình trực tiếp là không quá 05 ngày làm việc, kể từ ngày biên bản vi phạm hành chính được lập. Trường hợp vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp thì người có thẩm quyền có thể gia hạn nhưng không quá 05 ngày làm việc.
• Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có trách nhiệm xem xét ý kiến giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm trước khi ra quyết định xử phạt. Ý kiến giải trình phải được ghi nhận và phân tích khách quan trong hồ sơ xử phạt.
• Trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm không thực hiện quyền giải trình trong thời hạn quy định hoặc từ chối giải trình, người có thẩm quyền vẫn tiến hành ra quyết định xử phạt theo quy định của pháp luật.

- Chỉ đạo tổ chức thực hiện đối với các đơn vị Hải quan địa phương

Để bảo đảm tính thống nhất và đúng pháp luật, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện các nội dung sau:

• Phổ biến, quán triệt nội dung hướng dẫn tại Công văn này đến toàn thể cán bộ, công chức làm công tác xử lý vi phạm hành chính trong toàn đơn vị.
• Khi lập biên bản vi phạm hành chính đối với các trường hợp thuộc diện được giải trình, phải thông báo rõ ràng, đầy đủ về quyền giải trình, thời hạn và thủ tục giải trình cho cá nhân, tổ chức vi phạm biết và ghi nhận vào biên bản.
• Nghiêm túc thực hiện việc tiếp nhận, thụ lý và xem xét các nội dung giải trình. Tuyệt đối không được bỏ qua thủ tục giải trình đối với các trường hợp bắt buộc, tránh dẫn đến việc quyết định xử phạt bị hủy bỏ do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hành chính.