Công văn 4524/BXD-KTXD năm 2024 do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hướng dẫn chi tiết về công tác thanh toán, quyết toán đối với hợp đồng xây dựng theo hình thức trọn gói. Đây là văn bản giải đáp các vướng mắc thực tế của các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan thanh tra, kiểm toán trong quá trình thực hiện và quyết toán dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước, vốn đầu tư công.

- Nguyên tắc cốt lõi của hợp đồng trọn gói trong hoạt động xây dựng

• Giá hợp đồng trọn gói là giá không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng đối với các công việc thuộc phạm vi hợp đồng đã ký kết, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc có thay đổi về phạm vi công việc được chủ đầu tư chấp thuận.
• Việc thanh toán đối với hợp đồng trọn gói được thực hiện theo tỷ lệ phần trăm giá trị hợp đồng hoặc theo giá trị từng giai đoạn, hạng mục công việc, công việc hoàn thành được các bên thỏa thuận trong hợp đồng, không căn cứ vào khối lượng thực tế hoàn thành chi tiết từng công việc.
• Nhà thầu chịu trách nhiệm về tính chính xác của khối lượng công việc thực hiện so với thiết kế. Chủ đầu tư không thực hiện đo vẽ, tính toán lại khối lượng thực tế hoàn thành khi thanh toán, trừ trường hợp có phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng.

- Hướng dẫn chi tiết về công tác thanh toán hợp đồng trọn gói

• Hồ sơ thanh toán hợp đồng trọn gói phải tuân thủ đúng quy định tại Nghị định về hợp đồng xây dựng, bao gồm bảng xác nhận giá trị khối lượng công việc hoàn thành theo hợp đồng (không cần bảng chi tiết đo bóc khối lượng thực tế) và các chứng từ liên quan khác theo thỏa thuận.
• Khi thanh toán, các bên chỉ cần đối chiếu danh mục công việc hoàn thành phù hợp với phạm vi công việc quy định trong hợp đồng đã ký kết. Việc yêu cầu nhà thầu phải xuất trình hồ sơ đo bóc khối lượng chi tiết thực tế hoàn thành để làm cơ sở thanh toán là không đúng với bản chất của hợp đồng trọn gói.
• Đối với các công việc có sự thay đổi, điều chỉnh thiết kế dẫn đến thay đổi phạm vi công việc, việc thanh toán phần phát sinh này phải được thực hiện thông qua việc ký kết phụ lục hợp đồng và xác định giá trị thanh toán theo quy định về điều chỉnh hợp đồng.

- Hướng dẫn chi tiết về công tác quyết toán hợp đồng trọn gói

• Giá trị quyết toán hợp đồng trọn gói được xác định bằng đúng giá hợp đồng đã ký kết cộng hoặc trừ với giá trị các phần việc được điều chỉnh, bổ sung (nếu có) đã được các bên nghiệm thu, ký kết phụ lục hợp đồng theo đúng quy định pháp luật.
• Cơ quan thanh tra, kiểm toán và chủ đầu tư không thực hiện giảm trừ thanh toán, quyết toán đối với các khoản chênh lệch giữa khối lượng thực tế thi công so với khối lượng trong bảng tiên lượng kèm theo hợp đồng ban đầu, miễn là nhà thầu đã thực hiện đầy đủ, đúng thiết kế và đạt chất lượng yêu cầu.
• Trường hợp phát hiện có sai sót trong bảng tiên lượng của hồ sơ mời thầu dẫn đến thừa hoặc thiếu khối lượng so với bản vẽ thiết kế, nếu các bên đã ký hợp đồng trọn gói thì nhà thầu vẫn phải thực hiện đúng theo bản vẽ thiết kế và được thanh toán, quyết toán theo đúng giá trọn gói đã ký, không thực hiện điều chỉnh giảm hay tăng giá trị hợp đồng đối với phần sai lệch này.

- Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thực hiện

• Chủ đầu tư có trách nhiệm rà soát kỹ lưỡng hồ sơ thiết kế, dự toán và bảng tiên lượng trước khi tổ chức lựa chọn nhà thầu để hạn chế tối đa các sai sót về khối lượng.
• Nhà thầu có trách nhiệm nghiên cứu kỹ hồ sơ thiết kế, phát hiện các điểm bất hợp lý hoặc thiếu sót trong bảng tiên lượng để đề xuất làm rõ trước khi ký kết hợp đồng trọn gói.
• Các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thanh tra, kiểm toán cần căn cứ vào đúng bản chất của hợp đồng trọn gói và các quy định pháp luật về xây dựng để thực hiện công tác kiểm tra, tránh việc áp dụng máy móc quy định của hợp đồng theo đơn giá đối với hợp đồng trọn gói.