Công văn 447/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan đối với mặt hàng gỗ Trắc tận dụng, tận thu nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu lâm sản quý hiếm, bảo đảm tuân thủ đúng các quy định pháp luật trong nước và các cam kết quốc tế về bảo vệ động thực vật hoang dã nguy cấp.

- Quy định về Giấy phép CITES đối với gỗ Trắc nhập khẩu

Gỗ Trắc (tên khoa học là Dalbergia cochinchinensis) là loài thực vật thuộc Phụ lục II của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Do đó, thủ tục nhập khẩu mặt hàng này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kiểm soát nguồn gốc:

• Doanh nghiệp khi làm thủ tục nhập khẩu gỗ Trắc tận dụng, tận thu bắt buộc phải xuất trình Giấy phép xuất khẩu CITES do Cơ quan quản lý CITES của nước xuất khẩu cấp.
• Giấy phép CITES phải đảm bảo còn hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan. Các thông tin trên giấy phép như chủng loại, số lượng, trọng lượng, quy cách phải trùng khớp hoàn toàn với thực tế hàng hóa nhập khẩu.
• Cơ quan hải quan nơi mở tờ khai có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu tính hợp lệ, hợp pháp của Giấy phép CITES. Trong trường hợp có nghi ngờ về tính xác thực của chứng từ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành trưng cầu giám định hoặc liên hệ xác minh trực tiếp với Cơ quan quản lý CITES Việt Nam.

- Thành phần hồ sơ hải quan và quy trình kiểm tra thực tế

Để hoàn thành thủ tục thông quan cho lô hàng gỗ Trắc tận dụng, tận thu nhập khẩu, người khai hải quan phải chuẩn bị và nộp đầy đủ bộ hồ sơ hải quan theo quy định, bao gồm:

• Tờ khai hải quan nhập khẩu lâm sản theo mẫu quy định hiện hành.
• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Hợp đồng mua bán hàng hóa (Sales Contract) và Bản kê chi tiết lâm sản (Packing List) ghi rõ kích thước, thể tích hoặc trọng lượng của từng lóng gỗ, khúc gỗ.
• Giấy phép CITES xuất khẩu do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp (bản chính).
• Các chứng từ, hồ sơ chứng minh nguồn gốc gỗ tận dụng, tận thu hợp pháp theo quy định pháp luật của nước xuất khẩu (như quyết định phê duyệt phương án khai thác, tận thu của cơ quan có thẩm quyền nước sở tại).

- Công tác phối hợp kiểm tra chuyên ngành và thông quan hàng hóa

Nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu lâm sản hoặc hợp thức hóa gỗ khai thác trái phép, công tác kiểm tra thực tế hàng hóa được quy định rất chặt chẽ:

• Cơ quan Hải quan thực hiện kiểm tra thực tế 100% đối với các lô hàng gỗ Trắc nhập khẩu dưới hình thức tận dụng, tận thu.
• Quá trình kiểm hóa phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Hải quan và cơ quan Kiểm lâm địa phương hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành để xác định chính xác chủng loại gỗ, đo đạc kích thước, thể tích thực tế nhằm đối chiếu với khai báo trên Bản kê lâm sản và Giấy phép CITES.
• Chỉ giải quyết thông quan cho lô hàng khi kết quả kiểm tra thực tế hoàn toàn thống nhất với hồ sơ khai báo, các chứng từ cấp phép được xác định là hợp lệ và doanh nghiệp đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.
• Mọi trường hợp phát hiện sai lệch về số lượng, chủng loại, hoặc có dấu hiệu giả mạo hồ sơ, chứng từ CITES đều phải bị lập biên bản vi phạm, tạm giữ tang vật và chuyển giao cho các cơ quan chức năng có thẩm quyền để điều tra, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.