Giới thiệu về Công văn 4452/TCHQ-GSQL

Công văn 4452/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu không thanh toán (thường gọi là hàng FOC - Free of Charge). Văn bản này tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc xác định trị giá hải quan, mã loại hình nhập khẩu và nghĩa vụ thuế đối với loại hình hàng hóa đặc thù này.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 4452/TCHQ-GSQL

1. Quy định về mã loại hình nhập khẩu đối với hàng không thanh toán

• Doanh nghiệp thực hiện nhập khẩu hàng hóa không thanh toán (như hàng mẫu, hàng quảng cáo, hàng viện trợ, hàng quà biếu, quà tặng, hoặc hàng hóa bảo hành) phải áp dụng đúng mã loại hình theo quy định hiện hành.
• Thông thường, mã loại hình được áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu không thanh toán là H11 (Hàng nhập khẩu khác) hoặc các mã loại hình phi thương mại tương ứng tùy thuộc vào mục đích sử dụng cụ thể của hàng hóa.
• Việc khai báo đúng mã loại hình là cơ sở để cơ quan hải quan áp dụng chính sách quản lý mặt hàng và chính sách thuế phù hợp.

2. Hướng dẫn về xác định trị giá hải quan đối với hàng không thanh toán

• Mặc dù là hàng hóa không thanh toán (trị giá giao dịch bằng 0), người khai hải quan vẫn phải thực hiện khai báo trị giá hải quan theo đúng quy định của pháp luật về trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Trị giá hải quan của hàng hóa không thanh toán được xác định dựa trên các phương pháp xác định trị giá quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính (như phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự, hoặc phương pháp khấu trừ, phương pháp tính toán).
• Doanh nghiệp không được tự ý khai trị giá bằng 0 hoặc khai trị giá danh nghĩa quá thấp so với giá trị thực tế của hàng hóa trên thị trường. Cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện tham vấn, xác định trị giá nếu phát hiện nghi vấn.

3. Hồ sơ hải quan và chứng từ thay thế hóa đơn thương mại

• Đối với hàng hóa không thanh toán, người xuất khẩu thường không phát hành hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) thông thường. Thay vào đó, doanh nghiệp phải xuất trình hóa đơn chuyên dùng hoặc hóa đơn tạm tính (Proforma Invoice) hoặc chứng từ tương đương thể hiện trị giá của hàng hóa để phục vụ mục đích khai báo hải quan.
• Trên hóa đơn hoặc chứng từ thay thế phải thể hiện rõ dòng chữ thể hiện tính chất không thanh toán của hàng hóa (ví dụ: "Value for customs purpose only" hoặc "Free of charge").
• Các chứng từ khác trong bộ hồ sơ hải quan vẫn phải tuân thủ đầy đủ theo quy định chung đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thương mại.

4. Chính sách thuế và nghĩa vụ nộp thuế

• Hàng hóa nhập khẩu không thanh toán vẫn thuộc đối tượng chịu thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo quy định của pháp luật về thuế, trừ các trường hợp được miễn thuế, xét miễn thuế hoặc không chịu thuế theo quy định riêng (như hàng mẫu có trị giá tối thiểu, hàng phục vụ nghiên cứu khoa học được miễn thuế).
• Cơ sở tính thuế là trị giá hải quan đã được xác định và áp dụng mức thuế suất tương ứng với mã HS của hàng hóa tại thời điểm đăng ký tờ khai.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm tự tính, tự khai và nộp đầy đủ các khoản thuế, lệ phí trước khi thông quan hàng hóa, trừ trường hợp được áp dụng chế độ bảo lãnh hoặc ân hạn thuế theo luật định.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 4452/TCHQ-GSQL mang lại sự thống nhất trong việc thực hiện thủ tục hải quan trên toàn quốc, hạn chế tình trạng mỗi chi cục hải quan áp dụng một cách hiểu khác nhau đối với hàng phi thương mại, hàng không thanh toán. Đồng thời, văn bản này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ chứng từ, tránh các rủi ro pháp lý liên quan đến việc khai sai trị giá hải quan hoặc sai mã loại hình nhập khẩu.