Kính gửi: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai

Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhận được Công văn số 01/VKS-P9 ngày 22/8/2019 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai, về việc đề nghị giải đáp những vướng mắc trong kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự của Tòa án.

Căn cứ nội dung công văn nên trên (không có tài liệu kèm theo), Viện kiểm sát nhân tối cao (Vụ 9) có ý kiến như sau:

Sau khi có quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao tại Đà Nẵng hủy bản án DSPT số 43/2016 ngày 27/9/2016 của TAND tỉnh Gia Lai và Bản án DSST số 15/2013 ngày 05/7/2013 của TAND huyện Đăk Đoa về vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa nguyên đơn là ông Lê Văn Sỹ, bà Nguyễn Thị Gia với bị đơn là ông Đoàn Văn Nghị và bà Võ Thị Hoa. Ngày 02/10/2017, TAND huyện Đăk Đoa thụ lý lại vụ án theo Thông báo thụ lý số 40/2017/TLST để tiếp tục giải quyết. Tuy nhiên, do nguyên đơn rút đơn khởi kiện nhưng phía bị đơn không đồng ý và yêu cầu giải quyết hậu quả của việc thi hành án nên ngày 22/2/2018, TAND huyện Đăk Đoa ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 10A/2018, hậu quả của việc đình chỉ là thay đổi tư cách tố tụng của đương sự; nguyên đơn ông Sỹ, bà Gia trở thành bị đơn và ông Nghị, bà Hoa trở thành nguyên đơn của vụ án. Sau đó, ngày 22/06/2018 TAND huyện Đăk Đoa lại ban hành Quyết định gia hạn thời hạn giải quyết vụ án số 05/2018 và Quyết định số 05/2018 ngày 10/8/2018 về việc tiếp tục giải quyết vụ án dân sự thụ lý số 40/2017/TLST-DS ngày 02/10/2017 và giải quyết hậu quả của việc thi hành án.

Việc TAND huyện Đăk Đoa ban hành quyết định đình chỉ giải quyết vụ án (theo Thông báo thụ lý số 40/2017) nhưng sau đó lại ban hành quyết định gia hạn thời hạn giải quyết vụ án và quyết định tiếp tục giải quyết đối với vụ án đã bị đình chỉ như trên là không đúng. Tuy nhiên, về bản chất các quyết định này đều được ban hành nhằm mục đích thay đổi tư cách tham gia tố tụng của các đương sự (nguyên đơn trở thành bị đơn và bị đơn trở thành nguyên đơn) còn nội dung giải quyết về hậu quả của việc thi hành án không bị thay đổi nên không cần thiết phải kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm. Cần kiến nghị với Tòa án để rút kinh nghiệm chung.

Đối tượng giải quyết trong vụ án này là việc Tòa án giải quyết hậu quả của việc thi hành án nên cần đưa cơ quan Thi hành án dân sự vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Đối với người mua tài sản đấu giá, khi giải quyết hậu quả của việc thi hành án thì việc đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cần thiết để đảm bảo quyền lợi của họ đối với phần tài sản mua đấu giá theo quyết định của bản án sơ thẩm đã bị hủy.

Vụ án vẫn được tiếp tục để giải quyết đối với yêu cầu của bị đơn và thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND huyện Đăk Đoa, bị đơn cũng chỉ yêu cầu giải quyết liên quan đến việc thi hành án đối với phần tài sản của họ đã bị bán đấu giá nên không đặt vấn đề trách nhiệm của TAND huyện Đăk Đoa trong trường hợp này.

Ngoài ra, trong báo cáo của Viện kiểm sát tỉnh Gia Lai còn đề nghị hướng dẫn về nội dung trong trường hợp trên thì Tòa án ra quyết định đình chỉ riêng hay chỉ cần nhận định trong bản án, thấy: Đối với trường hợp trước khi mở phiên tòa thì Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu của nguyên đơn và hậu quả của việc đình chỉ là thay đổi tư cách tố tụng của các đương sự, vụ án sẽ được tiếp tục giải quyết với tư cách tham gia tố tụng mới của các đương sự trong vụ án và việc thay đổi này đã được xác định khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử. Còn trường hợp tại phiên tòa nguyên đơn rút đơn khởi kiện nhưng bị đơn không đồng ý thì toàn bộ nội dung đình chỉ và việc thay đổi tư cách tố tụng của các đương sự đều phải được nhận định, quyết định trong bản án.

Trên đây là ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Vụ 9) kính gửi VKSND tỉnh Gia Lai để nghiên cứu, tham khảo, vận dụng cho phù hợp./.