Giới thiệu chung về Công văn 438/TCHQ-GSQL

Công văn 438/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý, theo dõi và xử lý đối với hàng hóa tồn đọng tại các cảng biển, cảng hàng không và các địa điểm chịu sự giám sát hải quan. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp giải phóng hàng hóa ùn ứ, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Nội dung trọng tâm về công tác quản lý hàng hóa tồn đọng

Công văn tập trung chỉ đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc các biện pháp nghiệp vụ sau:

• Rà soát, thống kê và phân loại hàng hóa: Các đơn vị hải quan phải chủ trì, phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng để tiến hành rà soát, thống kê chính xác số lượng hàng hóa tồn đọng quá thời hạn 90 ngày kể từ ngày hàng hóa đến cửa khẩu. Việc phân loại phải làm rõ các nhóm hàng hóa như: hàng hóa thông thường, hàng hóa dễ bị hư hỏng, hàng hóa là chất thải, phế liệu gây ô nhiễm môi trường.
• Xác định thông tin chủ hàng: Tiến hành thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng và gửi thông báo trực tiếp đến hãng vận tải, người vận chuyển hoặc người được ủy quyền để yêu cầu nhận hàng hoặc thực hiện các thủ tục liên quan theo quy định.
• Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm: Đối với các lô hàng là phế liệu, chất thải không đủ điều kiện nhập khẩu hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, cơ quan hải quan kiên quyết yêu cầu hãng tàu hoặc người vận chuyển thực hiện việc vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc thực hiện tiêu hủy theo đúng quy định pháp luật.

Quy trình phối hợp và trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo tính kịp thời và hiệu quả trong việc xử lý hàng hóa tồn đọng, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Trách nhiệm của Cơ quan Hải quan địa phương: Thành lập Hội đồng xử lý hàng hóa tồn đọng theo quy định tại Thông tư số 203/2014/TT-BTC. Chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành (như tài nguyên môi trường, y tế, kiểm dịch) để đánh giá chất lượng và đưa ra phương án xử lý tối ưu (bán đấu giá, tiêu hủy hoặc chuyển giao).
• Sự phối hợp của Doanh nghiệp cảng: Doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin, danh sách hàng hóa tồn đọng cho cơ quan hải quan; hỗ trợ bố trí khu vực lưu giữ riêng biệt đối với hàng hóa tồn đọng để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và xử lý.
• Chế độ báo cáo định kỳ: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố phải tổng hợp số liệu, báo cáo kết quả xử lý hàng hóa tồn đọng về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) theo định kỳ để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Việc triển khai quyết liệt các nội dung tại Công văn 438/TCHQ-GSQL góp phần quan trọng trong việc giải phóng không gian kho bãi tại các cảng biển lớn, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp và ngăn ngừa nguy cơ biến Việt Nam thành bãi thải công nghiệp. Đồng thời, văn bản này cũng nâng cao ý thức trách nhiệm của các hãng tàu và doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong việc tuân thủ pháp luật hải quan.