Tóm tắt Công văn 4049/GSQL-GQ3 năm 2018 về chuyển khẩu hàng hóa bằng đường bộ

Công văn 4049/GSQL-GQ3 do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan, giám sát hải quan đối với hàng hóa chuyển khẩu vận chuyển bằng đường bộ qua các cửa khẩu biên giới. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho hải quan địa phương và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện hoạt động thương mại quốc tế.

Các nội dung quy định cốt lõi bao gồm:

• Quy định về cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất: Hàng hóa chuyển khẩu bằng đường bộ phải được đưa vào và đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam qua các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính được phép thực hiện hoạt động ngoại thương. Việc thay đổi cửa khẩu xuất so với khai báo ban đầu phải tuân thủ đúng quy định pháp luật và phải được sự chấp thuận của cơ quan hải quan giám sát.
• Thủ tục khai báo hải quan: Người khai hải quan có trách nhiệm khai báo đầy đủ, chính xác các thông tin về lô hàng chuyển khẩu trên hệ thống thông tin hải quan. Hồ sơ phải thể hiện rõ thông tin về phương tiện vận chuyển, tuyến đường di chuyển, thời gian vận chuyển dự kiến và các chứng từ vận tải liên quan.
• Biện pháp giám sát hải quan: Hàng hóa chuyển khẩu bằng đường bộ phải được niêm phong hải quan từ cửa khẩu nhập cho đến cửa khẩu xuất. Đối với các loại hàng hóa không thể niêm phong trực tiếp, cơ quan hải quan sẽ áp dụng các phương thức giám sát thay thế như sử dụng thiết bị định vị GPS, camera giám sát hoặc lập biên bản bàn giao chi tiết giữa hải quan hai đầu cửa khẩu.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp vận chuyển: Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm bảo đảm nguyên trạng hàng hóa và niêm phong hải quan trong suốt quá trình vận chuyển. Phương tiện phải di chuyển theo đúng tuyến đường, lộ trình và thời gian đã đăng ký. Mọi trường hợp phát sinh sự cố dọc đường (tai nạn, thiên tai, hỏng hóc phương tiện) ảnh hưởng đến niêm phong hoặc hàng hóa phải được thông báo ngay cho cơ quan hải quan hoặc chính quyền địa phương nơi gần nhất để xác nhận và xử lý.
• Phối hợp giám sát giữa các Chi cục Hải quan: Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập và Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất phải thực hiện trao đổi thông tin chặt chẽ thông qua hệ thống điện tử hoặc biên bản bàn giao giấy để xác nhận hàng hóa đã thực xuất khẩu, hoàn thành chu trình giám sát hải quan khép kín, tránh tình trạng hàng hóa chuyển khẩu bị thẩm lậu vào thị trường nội địa.

Ý nghĩa và tác động của văn bản:

Công văn 4049/GSQL-GQ3 góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu lợi dụng hình thức chuyển khẩu đường bộ. Đồng thời, văn bản tạo điều kiện thông thoáng, rõ ràng về mặt thủ tục, giúp các doanh nghiệp logistics tối ưu hóa thời gian và chi phí khi vận chuyển hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu qua lãnh thổ Việt Nam.