Giới thiệu chung về Công văn 4037/GSQL-GQ1 năm 2018

Công văn 4037/GSQL-GQ1 được ban hành bởi Cục Giám sát quản lý về Hải quan nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc xử lý tờ khai hải quan quá hạn 15 ngày. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất quy trình thực hiện giữa các đơn vị hải quan địa phương, đảm bảo tính chính xác trong việc quản lý tờ khai trên Hệ thống thông suốt và đúng quy định pháp luật.

Cơ sở pháp lý và bối cảnh ban hành

Công văn được ban hành trong bối cảnh triển khai Thông tư số 39/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư số 38/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính về thủ tục hải quan. Theo quy định mới, đối với các tờ khai xuất khẩu đã thông quan hoặc giải phóng hàng nhưng quá 15 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai mà hàng hóa chưa đưa vào khu vực giám sát hải quan, hệ thống sẽ thực hiện hủy tờ khai. Công văn 4037/GSQL-GQ1 ra đời nhằm hướng dẫn chi tiết các bước xử lý khi hệ thống chưa tự động thực hiện hoặc phát sinh lỗi kỹ thuật.

Nội dung hướng dẫn xử lý tờ khai quá hạn 15 ngày

Cục Giám sát quản lý về Hải quan đã đưa ra các chỉ đạo cụ thể đối với cơ quan hải quan địa phương như sau:

• Kiểm tra và xác minh thông tin hàng hóa: Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai có trách nhiệm phối hợp với Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất để kiểm tra, xác định chính xác tình trạng thực tế của lô hàng. Việc này nhằm đảm bảo hàng hóa thực sự chưa được đưa vào khu vực giám sát hải quan hoặc chưa xuất khẩu trước khi tiến hành hủy tờ khai.
• Quy trình hủy tờ khai trên hệ thống: Đối với các tờ khai quá hạn 15 ngày thuộc diện phải hủy nhưng hệ thống VNACCS/VCIS chưa tự động hủy, công chức hải quan phải thực hiện thao tác hủy thủ công trên hệ thống theo đúng thẩm quyền và quy trình nghiệp vụ được hướng dẫn.
• Xử lý đối với doanh nghiệp: Cơ quan hải quan cần thông báo cho người khai hải quan biết về việc tờ khai bị hủy do quá hạn. Trường hợp doanh nghiệp vẫn có nhu cầu xuất khẩu lô hàng đó, doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới theo quy định hiện hành.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo việc thực hiện được đồng bộ và không gây ách tắc cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, Công văn nhấn mạnh vai trò của các bên:

• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Phải thường xuyên rà soát danh sách các tờ khai quá hạn trên hệ thống, không để tồn đọng các tờ khai đã quá thời hạn mà không được xử lý. Đồng thời, hướng dẫn và giải thích rõ ràng cho doanh nghiệp về lý do hủy tờ khai để tránh khiếu nại.
• Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Cần chủ động theo dõi tình trạng tờ khai và thời hạn 15 ngày kể từ ngày đăng ký. Doanh nghiệp phải có kế hoạch vận chuyển hàng hóa vào khu vực giám sát hải quan đúng hạn để tránh việc tờ khai bị hủy tự động, gây phát sinh chi phí và thời gian làm lại thủ tục.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 4037/GSQL-GQ1 đóng vai trò thiết thực trong việc chuẩn hóa quy trình quản lý dữ liệu hải quan, hạn chế tình trạng "tờ khai ảo" tồn tại trên hệ thống. Việc xử lý nghiêm ngặt và đúng hạn các tờ khai quá hạn giúp cơ quan hải quan quản lý chặt chẽ hơn hoạt động xuất khẩu, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật hải quan của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.