Tóm tắt Công văn 4016/GSQL-GQ1 năm 2018 về thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu

Công văn số 4016/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản tập trung làm rõ các quy định liên quan đến việc nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), thời điểm nộp C/O và các biện pháp xử lý khi có sự khác biệt về thông tin trên chứng từ giữa các bên.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 4016/GSQL-GQ1 bao gồm:

1. Quy định về thời điểm nộp Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

• Người khai hải quan có nghĩa vụ nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan để được xem xét hưởng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam ký kết.
• Trường hợp chưa có bản chính C/O tại thời điểm đăng ký tờ khai, người khai hải quan phải thực hiện khai báo việc nộp chậm C/O trên tờ khai hải quan giấy hoặc tờ khai hải quan điện tử, đồng thời tiến hành nộp bổ sung trong thời hạn quy định của pháp luật (thông thường không quá 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai).
• Trong thời gian chờ nộp bổ sung C/O, hàng hóa nhập khẩu tạm thời áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) hoặc thuế suất thông thường. Sau khi người khai hải quan nộp C/O hợp lệ đúng thời hạn, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra, xác định lại thuế suất và hoàn trả số tiền thuế chênh lệch đã nộp thừa.

2. Hướng dẫn xử lý các trường hợp khác biệt nhỏ trên C/O

• Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan địa phương không được bác bỏ tính hợp lệ của C/O đối với các trường hợp phát hiện có sự khác biệt nhỏ mang tính kỹ thuật, không ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ của hàng hóa.
• Các lỗi khác biệt nhỏ được chấp nhận bao gồm: lỗi chính tả, lỗi đánh máy, sự khác biệt về kích thước chữ, hoặc sự khác biệt không trọng yếu giữa chữ ký trên C/O và chữ ký mẫu đã được đăng ký, miễn là các thông tin này không làm thay đổi thông tin cơ bản về hàng hóa.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên C/O với các chứng từ kèm theo trong hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), vận đơn (Bill of Lading), phiếu đóng gói (Packing List) để xác định tính đồng nhất và chính xác của lô hàng thực tế nhập khẩu.

3. Quy trình kiểm tra và xác minh xuất xứ hàng hóa

• Trong trường hợp phát sinh nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của chứng từ chứng nhận xuất xứ hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa nhập khẩu, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu.
• Trong thời gian chờ đợi kết quả xác minh từ phía nước bạn, hàng hóa nhập khẩu vẫn được giải quyết thông quan theo thủ tục thông thường. Tuy nhiên, người khai hải quan phải thực hiện nộp thuế theo mức thuế suất MFN hoặc áp dụng các biện pháp bảo lãnh thuế theo đúng quy định pháp luật.
• Thời hạn thực hiện xác minh và xử lý kết quả xác minh phải tuân thủ nghiêm ngặt các cam kết quốc tế trong các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương mà Việt Nam là thành viên.

4. Trách nhiệm của các bên liên quan trong quy trình thủ tục

• Đối với người khai hải quan: Phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin đã khai báo và tính hợp pháp của các chứng từ nộp trong hồ sơ hải quan. Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi sát sao thời hạn nộp bổ sung C/O để bảo vệ quyền lợi hợp pháp về thuế của mình.
• Đối với cơ quan hải quan: Cần tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, tránh gây phiền hà hoặc kéo dài thời gian thông quan hàng hóa một cách bất hợp lý. Công chức hải quan phải thực hiện kiểm tra hồ sơ chặt chẽ, đúng quy trình nghiệp vụ và tuân thủ hướng dẫn chỉ đạo thống nhất từ Tổng cục Hải quan.

Công văn 4016/GSQL-GQ1 đóng vai trò thiết thực trong việc tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp nhập khẩu, đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ trong việc áp dụng pháp luật hải quan tại các cửa khẩu trên toàn quốc, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về hải quan.