Tóm tắt Công văn 39209/CHQ-GSQL năm 2025 hướng dẫn xử lý chuyển loại hình máy móc thiết bị cũ để thanh lý

Công văn 39209/CHQ-GSQL năm 2025 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp thực hiện thống nhất thủ tục hải quan, chính sách thuế và quản lý chuyên ngành khi chuyển đổi mục đích sử dụng (chuyển loại hình) đối với máy móc, thiết bị cũ, đã qua sử dụng để thanh lý.

- Quy định về thủ tục hải quan khi chuyển đổi loại hình máy móc, thiết bị cũ

Khi doanh nghiệp có nhu cầu thanh lý máy móc, thiết bị cũ đã nhập khẩu theo các loại hình miễn thuế, ưu đãi đầu tư hoặc loại hình của doanh nghiệp chế xuất, thủ tục hải quan phải tuân thủ các bước sau:

• Khai báo tờ khai hải quan mới: Doanh nghiệp phải đăng ký tờ khai hải quan mới theo loại hình thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa (thường áp dụng mã loại hình A42).
• Thời điểm khai báo: Việc khai báo và thực hiện thủ tục hải quan phải được thực hiện trước khi doanh nghiệp thực hiện việc thanh lý, bán, tiêu hủy hoặc chuyển giao máy móc, thiết bị đó.
• Hồ sơ hải quan: Bao gồm tờ khai hải quan mới, văn bản giải trình lý do thanh lý, hóa đơn thương mại (nếu có), chứng từ chứng minh giá trị còn lại của tài sản và các giấy phép liên quan đến việc chuyển đổi mục đích sử dụng.

- Chính sách thuế và xác định trị giá tính thuế đối với thiết bị thanh lý

Chính sách thuế đối với máy móc, thiết bị cũ khi chuyển loại hình để thanh lý được xác định dựa trên các nguyên tắc cụ thể:

• Thời điểm tính thuế: Thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT) và các loại thuế khác (nếu có) được xác định tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới về việc chuyển đổi mục đích sử dụng.
• Trị giá tính thuế: Trị giá hải quan đối với máy móc, thiết bị cũ được xác định trên cơ sở trị giá khai báo thực tế, phù hợp với giá trị sử dụng còn lại của hàng hóa tại thời điểm chuyển đổi loại hình. Cơ quan hải quan sẽ kiểm tra, đối chiếu với các quy định về xác định trị giá hải quan để tránh việc gian lận, khai thấp trị giá.
• Chính sách miễn, giảm thuế: Đối với các máy móc thiết bị trước đây thuộc đối tượng miễn thuế nhập khẩu tạo tài sản cố định, khi chuyển tiêu thụ nội địa phải nộp đủ thuế nhập khẩu tính trên giá trị còn lại của máy móc thiết bị đó.

- Điều kiện kỹ thuật và quản lý chuyên ngành đối với máy móc, thiết bị cũ

Việc thanh lý và chuyển loại hình đối với máy móc, thiết bị đã qua sử dụng phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và bảo vệ môi trường:

• Tuân thủ quy định về tuổi thiết bị: Đối với máy móc, thiết bị cũ khi chuyển tiêu thụ nội địa, doanh nghiệp phải lưu ý các quy định về giới hạn tuổi thiết bị nhập khẩu (thường không quá 10 năm theo Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg) nếu thuộc trường hợp phải áp dụng quy định này khi chuyển đổi mục đích sử dụng.
• Yêu cầu về bảo vệ môi trường: Máy móc, thiết bị cũ thanh lý dưới hình thức phế liệu, phế thải hoặc tiêu hủy phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về bảo vệ môi trường. Doanh nghiệp chỉ được phép chuyển giao cho các đơn vị có chức năng xử lý chất thải, phế liệu được cấp phép hoạt động theo quy định.
• Kiểm tra chất lượng, an toàn: Trường hợp máy móc thiết bị thuộc danh mục nhóm 2 (hàng hóa có khả năng gây mất an toàn), doanh nghiệp phải thực hiện các biện pháp kiểm tra nhà nước về chất lượng trước khi đưa vào lưu thông, sử dụng tại thị trường nội địa.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện:

• Đối với doanh nghiệp: Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung khai báo, xác định đúng tình trạng thực tế và giá trị còn lại của máy móc thiết bị. Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và các thủ tục hành chính liên quan.
• Đối với cơ quan hải quan: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các lô hàng máy móc thiết bị cũ chuyển loại hình thanh lý. Kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng hình thức thanh lý để gian lận thương mại, trốn thuế hoặc đưa công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm vào thị trường nội địa.

Tóm lại, Công văn 39209/CHQ-GSQL năm 2025 là cơ sở pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình thanh lý tài sản là máy móc thiết bị cũ, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan, thuế và môi trường được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.