Giới thiệu về Công văn 39/TCHQ-GSQL năm 2023

Công văn số 39/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2023 là văn bản hướng dẫn quan trọng dành cho các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương liên quan đến thủ tục tái xuất nguyên liệu, vật tư đã nhập khẩu. Văn bản này giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện hoạt động sản xuất xuất khẩu, gia công khi doanh nghiệp có nhu cầu trả lại nguyên vật liệu cho đối tác nước ngoài hoặc chuyển hướng xử lý sang nước thứ ba, vào khu phi thuế quan.

1. Quy định về thủ tục hải quan đối với nguyên vật liệu tái xuất

Công văn hướng dẫn chi tiết về các bước thực hiện thủ tục hải quan khi doanh nghiệp thực hiện tái xuất nguyên liệu, vật tư nhập khẩu ban đầu theo loại hình gia công hoặc sản xuất xuất khẩu:

• Mã loại hình khai báo: Doanh nghiệp cần thực hiện khai báo tờ khai xuất khẩu theo đúng mã loại hình quy định (thông thường là mã B13 - Xuất khẩu hàng hóa đã nhập khẩu hoặc các mã loại hình chuyên biệt khác tùy thuộc vào mục đích và nguồn gốc hàng hóa ban đầu). Việc áp dụng đúng mã loại hình là cơ sở để cơ quan hải quan kiểm tra, giám sát và thực hiện các bước hoàn thuế, không thu thuế sau này.
• Hồ sơ hải quan yêu cầu: Doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ các chứng từ chứng minh tính hợp pháp và nguồn gốc của lô hàng tái xuất. Các chứng từ cốt lõi bao gồm tờ khai hải quan nhập khẩu ban đầu, văn bản thỏa thuận trả lại hàng hóa ký kết với đối tác nước ngoài, hóa đơn thương mại và các chứng từ vận chuyển liên quan.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Cơ quan hải quan sẽ tiến hành đối chiếu, kiểm tra tính đồng nhất giữa nguyên vật liệu tái xuất và nguyên vật liệu đã nhập khẩu trước đó nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại hoặc tráo đổi hàng hóa.

2. Chính sách thuế và quản lý thuế khi tái xuất nguyên vật liệu

Một trong những nội dung cốt lõi của Công văn 39/TCHQ-GSQL là làm rõ nghĩa vụ thuế và quyền lợi hoàn thuế của doanh nghiệp:

• Hoàn thuế nhập khẩu: Đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu hoặc gia công nhưng chưa đưa vào sản xuất mà phải tái xuất trả lại chủ hàng nước ngoài, xuất sang nước thứ ba hoặc xuất vào khu phi thuế quan, doanh nghiệp được xem xét hoàn thuế nhập khẩu đã nộp hoặc không thu thuế nhập khẩu nếu chưa nộp.
• Điều kiện áp dụng: Việc hoàn thuế hoặc không thu thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 18/2021/NĐ-CP). Hàng hóa tái xuất phải đảm bảo chưa qua sử dụng, gia công hoặc chế biến tại Việt Nam và phải còn nguyên trạng như khi nhập khẩu.
• Xử lý thuế giá trị gia tăng (GTGT): Hướng dẫn cụ thể về việc kê khai, khấu trừ hoặc hoàn thuế GTGT đối với lượng nguyên vật liệu tái xuất, đảm bảo tính thống nhất giữa pháp luật hải quan và pháp luật thuế nội địa.

3. Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Văn bản phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan nhằm đảm bảo quá trình tái xuất diễn ra minh bạch, đúng pháp luật:

• Đối với doanh nghiệp: Phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin khai báo trên tờ khai hải quan, đặc biệt là mối quan hệ liên kết giữa tờ khai nhập khẩu ban đầu và tờ khai xuất khẩu sau này. Doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu trữ đầy đủ hồ sơ, sổ sách kế toán để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.
• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Có nhiệm vụ hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện thủ tục nhanh chóng, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp lợi dụng chính sách tái xuất để trốn thuế hoặc gian lận xuất xứ.