Tổng quan về Công văn 3861/NHNN-TTGSNH

Công văn 3861/NHNN-TTGSNH được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành trong bối cảnh nền kinh tế cần thực hiện các biện pháp thắt chặt tiền tệ, kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô theo tinh thần của Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ. Văn bản này tập trung vào việc chấn chỉnh, kiểm soát tốc độ tăng trưởng và nâng cao chất lượng hoạt động của mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch cũng như hệ thống ATM của các tổ chức tín dụng trong năm 2011.

Các nội dung chỉ đạo trọng tâm của Công văn 3861/NHNN-TTGSNH

1. Tạm dừng cấp phép mở mới phòng giao dịch tại các đô thị lớn

Để tránh tình trạng phát triển quá nóng, cạnh tranh không lành mạnh và tập trung quá mức mạng lưới tại các đô thị lớn, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra quy định nghiêm ngặt:

• Tạm dừng việc xem xét, chấp thuận đề nghị mở mới phòng giao dịch của các ngân hàng thương mại cổ phần tại khu vực nội thành thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2011.
• Yêu cầu các ngân hàng tập trung củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các phòng giao dịch hiện có, bảo đảm an toàn thanh khoản và kiểm soát rủi ro hiệu quả thay vì chạy theo số lượng.

2. Thắt chặt điều kiện mở phòng giao dịch tại các địa phương khác

Đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ngoài Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, việc mở rộng mạng lưới được kiểm soát chặt chẽ và đi kèm các điều kiện khắt khe:

• Các ngân hàng thương mại muốn mở phòng giao dịch phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu, tỷ lệ nợ xấu nằm trong giới hạn cho phép (dưới 3%), và có hệ thống quản trị rủi ro hoạt động hiệu quả.
• Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố có trách nhiệm thẩm định nghiêm ngặt nhu cầu thực tế, mật độ phân bổ và năng lực quản lý của ngân hàng đề xuất trước khi trình Thống đốc xem xét, quyết định.

3. Quản lý và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống ATM

Nhằm bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng và an ninh tài chính, công văn đưa ra các yêu cầu cụ thể về việc lắp đặt và vận hành máy giao dịch tự động (ATM):

• Các tổ chức tín dụng phải rà soát, sắp xếp lại hệ thống ATM hiện có, tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo đảm máy ATM hoạt động thông suốt, giảm thiểu tối đa sự cố kỹ thuật và tình trạng hết tiền trong các dịp cao điểm.
• Việc lắp đặt ATM mới phải dựa trên quy hoạch phát triển mạng lưới hợp lý, tránh lắp đặt chồng chéo tại các khu vực trung tâm nhưng lại thiếu hụt tại các khu công nghiệp, khu chế xuất hoặc vùng ngoại thành.
• Tăng cường công tác giám sát an ninh, phòng chống tội phạm công nghệ cao và bảo vệ an toàn cho khách hàng khi thực hiện giao dịch tại các trạm ATM.

4. Phân định trách nhiệm của các đơn vị liên quan

Công văn quy định rõ vai trò của từng đơn vị nhằm bảo đảm tính hiệu lực và nghiêm minh trong quá trình thực hiện:

• Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng: Chịu trách nhiệm làm đầu mối tiếp nhận, thẩm định hồ sơ và tham mưu cho Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trong việc xử lý các đề xuất liên quan đến mạng lưới hoạt động của các ngân hàng thương mại.
• Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố: Tăng cường công tác thanh tra, giám sát hoạt động của các phòng giao dịch và ATM trên địa bàn; xử lý nghiêm các trường hợp tự ý mở phòng giao dịch hoặc di dời địa điểm khi chưa được chấp thuận bằng văn bản của cấp có thẩm quyền.
• Các tổ chức tín dụng: Phải xây dựng kế hoạch phát triển mạng lưới phù hợp với năng lực tài chính và quản trị; nghiêm túc chấp hành các quy định về tạm dừng và hạn chế mở mới trong năm 2011.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hệ thống ngân hàng

Công văn 3861/NHNN-TTGSNH là một mắt xích quan trọng trong lộ trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng giai đoạn 2011. Việc siết chặt mở mới phòng giao dịch và ATM đã giúp các ngân hàng thương mại tránh được cuộc đua mở rộng quy mô vật lý không hiệu quả, chuyển hướng tập trung vào nâng cao chất lượng dịch vụ, củng cố năng lực tài chính và quản trị rủi ro, góp phần ổn định thị trường tiền tệ và hệ thống tài chính quốc gia.