Giới thiệu về Công văn 3833/TCHQ-TXNK

Công văn 3833/TCHQ-TXNK là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp liên quan đến việc xác định trị giá hải quan đối với khoản phí bản quyền. Trong hoạt động xuất nhập khẩu, phí bản quyền là một trong những khoản điều chỉnh cộng phức tạp, dễ dẫn đến tranh chấp giữa cơ quan hải quan và người khai hải quan. Văn bản này đưa ra các chỉ dẫn cụ thể dựa trên quy định tại Thông tư số 39/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 60/2019/TT-BTC) để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế và hải quan trên toàn quốc.

Các nội dung cốt lõi về phí bản quyền theo hướng dẫn của Tổng cục Hải quan

Để xác định một khoản phí bản quyền có phải cộng vào trị giá tính thuế của hàng hóa nhập khẩu hay không, cơ quan hải quan và doanh nghiệp cần căn cứ vào các nguyên tắc và điều kiện cụ thể sau đây:

• Điều kiện liên quan đến hàng hóa nhập khẩu: Phí bản quyền chỉ bị cộng vào trị giá hải quan nếu khoản phí đó được trả cho việc sử dụng các quyền sở hữu trí tuệ liên quan trực tiếp đến hàng hóa đang được nhập khẩu. Các quyền này bao gồm quyền tác giả, tác phẩm nghệ thuật, nhãn hiệu hàng hóa, sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp hoặc bí quyết công nghệ được tích hợp hoặc sử dụng để sản xuất ra hàng hóa nhập khẩu.
• Điều kiện về giao dịch mua bán (Điều kiện mua bán): Việc thanh toán phí bản quyền phải là một điều kiện bắt buộc để thực hiện giao dịch mua bán hàng hóa nhập khẩu. Điều này có nghĩa là nếu người mua không thanh toán khoản phí bản quyền này cho người bán hoặc bên thứ ba theo chỉ định của người bán, thì giao dịch mua bán hàng hóa nhập khẩu đó không thể thực hiện được hoặc người bán sẽ không cung cấp hàng hóa.
• Chưa được tính vào giá thực tế đã thanh toán: Khoản phí bản quyền này phải là khoản chưa được gộp vào giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán của hàng hóa nhập khẩu (chưa nằm trong giá ghi trên hóa đơn thương mại).

Phương pháp xác định và phân bổ phí bản quyền

Trong trường hợp khoản phí bản quyền đáp ứng đầy đủ cả 3 điều kiện nêu trên nhưng được thanh toán định kỳ hoặc không thể tách rời cho từng lô hàng, từng mặt hàng cụ thể, doanh nghiệp cần thực hiện theo các nguyên tắc sau:

• Nguyên tắc phân bổ: Người khai hải quan phải lựa chọn phương pháp phân bổ khách quan, khoa học và có tài liệu chứng minh để phân bổ khoản phí bản quyền cho từng loại hàng hóa nhập khẩu. Các tiêu chí phân bổ thường gặp bao gồm tỷ lệ doanh thu bán hàng, số lượng sản phẩm nhập khẩu, hoặc tỷ lệ chi phí cấu thành sản phẩm.
• Thời điểm khai báo: Trường hợp tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan chưa xác định được số tiền phí bản quyền thực tế phải trả (do phụ thuộc vào doanh thu bán hàng sau này hoặc các yếu tố phát sinh sau nhập khẩu), người khai hải quan phải thực hiện khai báo theo quy định về hàng hóa chưa có giá chính thức hoặc thực hiện khai báo bổ sung ngay sau khi xác định được trị giá phí bản quyền thực tế.
• Nghĩa vụ chứng minh của doanh nghiệp: Doanh nghiệp có trách nhiệm lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ, hợp đồng chuyển giao công nghệ, hợp đồng li-xăng, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan để xuất trình, giải trình với cơ quan hải quan khi thực hiện kiểm tra sau thông quan hoặc tham vấn trị giá.

Ý nghĩa pháp lý và lưu ý đối với doanh nghiệp

Công văn 3833/TCHQ-TXNK đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ các rào cản về thủ tục hải quan, giảm thiểu rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế cho doanh nghiệp. Để tránh các tranh chấp không đáng có với cơ quan hải quan, doanh nghiệp nhập khẩu cần chủ động rà soát kỹ lưỡng các điều khoản trong hợp đồng mua bán hàng hóa và hợp đồng bản quyền (nếu có) nhằm xác định chính xác bản chất của khoản thanh toán, từ đó thực hiện nghĩa vụ khai báo hải quan một cách trung thực và đầy đủ.