Công văn 3702/TCHQ-TXNK năm 2024 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, đặc biệt là nhóm hàng hóa được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu. Văn bản này đưa ra các chỉ dẫn cụ thể cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế và quản lý hải quan trên phạm vi cả nước.

- Bối cảnh và mục đích ban hành Công văn 3702/TCHQ-TXNK

Trong quá trình thực hiện các quy định về thuế xuất khẩu, nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương gặp khó khăn trong việc xác định nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa xuất khẩu có nguồn gốc từ nguyên liệu nhập khẩu. Công văn 3702/TCHQ-TXNK được ban hành nhằm:

• Thống nhất cách hiểu và áp dụng các quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016 và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 18/2021/NĐ-CP).
• Đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất xuất khẩu, gia công hàng hóa xuất khẩu.
• Tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, chống thất thu thuế và hạn chế các hành vi gian lận thương mại trong hoạt động xuất nhập khẩu.

- Chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu từ nguồn nguyên liệu nhập khẩu

Một trong những nội dung cốt lõi của Công văn 3702/TCHQ-TXNK là làm rõ nghĩa vụ thuế xuất khẩu đối với sản phẩm được sản xuất từ nguyên liệu, vật tư nhập khẩu. Cụ thể:

• Nguyên tắc áp dụng thuế: Hàng hóa xuất khẩu được sản xuất từ nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu thuộc đối tượng được miễn thuế nhập khẩu theo quy định tại Khoản 7 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Tuy nhiên, khi xuất khẩu sản phẩm hoàn chỉnh, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai và nộp thuế xuất khẩu nếu sản phẩm đó thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu quy định tại Biểu thuế xuất khẩu hiện hành.
• Cơ sở xác định trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu được xác định theo các quy định về trị giá hải quan hiện hành, đảm bảo phản ánh đúng giá trị thực tế của hàng hóa tại cửa khẩu xuất.
• Trường hợp miễn thuế, không thu thuế: Công văn hướng dẫn chi tiết các trường hợp sản phẩm xuất khẩu được miễn thuế xuất khẩu hoặc không thuộc đối tượng chịu thuế, đặc biệt là các sản phẩm được chế biến từ tài nguyên, khoáng sản đã qua chế biến sâu theo quy định của Chính phủ.

- Hướng dẫn thủ tục hải quan và kê khai thuế

Để đảm bảo quy trình thông quan diễn ra thuận lợi và đúng quy định, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc và doanh nghiệp lưu ý các điểm sau:

• Kê khai mã loại hình nhập khẩu/xuất khẩu: Doanh nghiệp cần lựa chọn chính xác mã loại hình xuất khẩu (như E62, B11...) phù hợp với mục đích và nguồn gốc của hàng hóa để làm cơ sở áp dụng chính sách thuế tương ứng.
• Hồ sơ hải quan: Ngoài các chứng từ thông thường, doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ các tài liệu chứng minh nguồn gốc nguyên liệu nhập khẩu cấu thành nên sản phẩm xuất khẩu khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra.
• Báo cáo quyết toán: Doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất xuất khẩu phải thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, máy móc, thiết bị với cơ quan hải quan theo định kỳ quy định.

- Trách nhiệm thực hiện của các bên liên quan

Tổng cục Hải quan phân định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan và người nộp thuế nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý:

• Đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Có trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn rộng rãi nội dung Công văn 3702/TCHQ-TXNK đến các doanh nghiệp trên địa bàn quản lý; tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các lô hàng xuất khẩu có nghi vấn về nguồn gốc nguyên liệu hoặc áp dụng sai mức thuế suất.
• Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung khai báo hải quan, hồ sơ miễn thuế, hoàn thuế; chủ động liên hệ với cơ quan hải quan quản lý trực tiếp để được giải đáp kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.