Giới thiệu chung về Công văn 3641/TCT-KTNB

Công văn 3641/TCT-KTNB năm 2024 do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm chấn chỉnh, nâng cao hiệu quả và siết chặt kỷ cương trong công tác ủy nhiệm thu thuế. Hoạt động ủy nhiệm thu thuế (đặc biệt là đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và thuế hộ kinh doanh cá thể) thời gian qua đã bộc lộ một số hạn chế, rủi ro về quản lý dòng tiền và biên lai. Do đó, Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương thực hiện các biện pháp chấn chỉnh toàn diện.

Các nội dung chỉ đạo cốt lõi của Công văn 3641/TCT-KTNB

1. Rà soát, đánh giá toàn diện các hợp đồng ủy nhiệm thu hiện hành

• Yêu cầu các cơ quan thuế địa phương tiến hành rà soát lại toàn bộ các hợp đồng ủy nhiệm thu đã ký kết với các tổ chức được ủy nhiệm thu (như cơ quan bưu điện, Ủy ban nhân dân cấp xã, hoặc các tổ chức trung gian khác).
• Đánh giá năng lực thực tế của bên được ủy nhiệm thu trong việc thực hiện các điều khoản hợp đồng, đặc biệt là năng lực thu nộp, nhân sự và cơ sở hạ tầng kỹ thuật.
• Kiên quyết chấm dứt hợp đồng hoặc không gia hạn đối với các đơn vị được ủy nhiệm thu không đáp ứng được yêu cầu, để xảy ra sai phạm hoặc chậm trễ kéo dài trong việc nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước.

2. Siết chặt quản lý biên lai thuế và chứng từ thu

• Tăng cường kiểm tra, đối chiếu việc cấp phát, sử dụng và quyết toán biên lai thuế (bao gồm cả biên lai giấy và biên lai điện tử) của bên được ủy nhiệm thu.
• Đảm bảo mọi khoản tiền thuế thu được từ người nộp thuế phải được thể hiện đầy đủ, chính xác trên biên lai theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Nghiêm cấm việc bên được ủy nhiệm thu tự ý phát hành chứng từ không đúng mẫu quy định hoặc sử dụng biên lai chưa qua đăng ký với cơ quan thuế.

3. Quản lý chặt chẽ dòng tiền và thời hạn nộp tiền vào ngân sách nhà nước

• Yêu cầu bên được ủy nhiệm thu phải thực hiện nộp đầy đủ, kịp thời số tiền thuế đã thu được vào tài khoản của Kho bạc Nhà nước theo đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng và quy định pháp luật.
• Khắc phục triệt để tình trạng chiếm dụng tiền thuế, chậm nộp tiền thuế đã thu vào ngân sách nhà nước, gây thất thoát hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi của người nộp thuế.
• Cơ quan thuế phải thường xuyên theo dõi, đôn đốc và thực hiện đối chiếu số liệu thu nộp hàng ngày hoặc hàng tuần để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát

• Giao bộ phận kiểm tra nội bộ của cơ quan thuế các cấp chủ trì, phối hợp với các bộ phận liên quan xây dựng kế hoạch kiểm tra chuyên đề về công tác ủy nhiệm thu.
• Tập trung kiểm tra tính tuân thủ pháp luật của cả cơ quan thuế (trong việc giao kết, giám sát hợp đồng) và bên được ủy nhiệm thu (trong việc thực hiện quy trình thu, nộp tiền và quản lý biên lai).
• Xác định rõ trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân thuộc cơ quan thuế nếu để xảy ra sai phạm, thất thoát tiền thuế do thiếu trách nhiệm trong giám sát ủy nhiệm thu.

5. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ủy nhiệm thu

• Khuyến khích và thúc đẩy việc áp dụng biên lai điện tử, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trong hoạt động ủy nhiệm thu để tăng tính minh bạch.
• Nâng cấp hệ thống ứng dụng quản lý thuế để kết nối dữ liệu trực tiếp, thời gian thực (real-time) giữa cơ quan thuế và bên được ủy nhiệm thu, giúp kiểm soát chặt chẽ tiến độ thu nộp.
• Tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán trực tuyến qua ứng dụng eTax Mobile để hạn chế rủi ro phát sinh từ việc thu tiền mặt trực tiếp.

6. Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm

• Đối với bên được ủy nhiệm thu: Áp dụng các chế tài phạt vi phạm hợp đồng, phạt chậm nộp tiền thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế. Trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự (như lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, tham ô tiền thuế), cơ quan thuế phải chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.
• Đối với cán bộ, công chức thuế: Xử lý nghiêm các trường hợp buông lỏng quản lý, thông đồng, bao che cho các sai phạm của bên được ủy nhiệm thu.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 3641/TCT-KTNB thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Tổng cục Thuế trong việc lành mạnh hóa công tác thu thuế, bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước và củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống quản lý thuế. Việc chấn chỉnh kịp thời này giúp hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý, tài chính cho cả cơ quan quản lý và người nộp thuế, đồng thời thúc đẩy tiến trình hiện đại hóa, số hóa ngành thuế một cách đồng bộ và hiệu quả.