Ngày 02 tháng 07 năm 2021, Tổng cục Hải quan đã ban hành Công văn số 3365/TCHQ-KTTT về việc hướng dẫn thực hiện Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về trị giá và mức giá tham chiếu. Văn bản này được ban hành nhằm thống nhất quy trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, hạn chế tình trạng gian lận thương mại qua giá và nâng cao hiệu quả quản lý thuế của cơ quan hải quan.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Công văn hướng dẫn trực tiếp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trong việc áp dụng Danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá và mức giá tham chiếu kèm theo các quyết định liên quan. Đối tượng áp dụng bao gồm công chức hải quan làm công tác kiểm tra trị giá, các chi cục hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu và các đơn vị nghiệp vụ có liên quan trong hệ thống hải quan toàn quốc.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi của Công văn 3365/TCHQ-KTTT

- Nguyên tắc tra cứu và áp dụng mức giá tham chiếu

• Công chức hải quan phải thực hiện tra cứu nghiêm ngặt Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về trị giá và mức giá tham chiếu hiện hành để làm cơ sở so sánh, đối chiếu với trị giá khai báo của doanh nghiệp.
• Mức giá tham chiếu trong Danh mục không phải là trị giá hải quan do cơ quan hải quan áp đặt, mà là công cụ hỗ trợ, là cơ sở để nghi vấn và tổ chức kiểm tra, tham vấn theo quy định pháp luật.
• Trường hợp mặt hàng nhập khẩu có tên gọi, mã số HS hoặc đặc tính kỹ thuật tương tự nhưng chưa được quy định cụ thể mức giá tham chiếu, công chức hải quan phải căn cứ vào cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hiện có để xác định mức độ rủi ro.

- Quy trình kiểm tra và xử lý đối với hàng hóa có nghi vấn về trị giá

• Khi phát hiện trị giá khai báo của doanh nghiệp thấp hơn mức giá tham chiếu tại Danh mục hoặc thấp hơn thông tin dữ liệu trị giá sẵn có, cơ quan hải quan phải thực hiện nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp tài liệu chứng minh.
• Việc tổ chức tham vấn phải được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục quy định. Công chức hải quan phải chuẩn bị kỹ nội dung tham vấn, tập trung vào các yếu tố ảnh hướng đến trị giá giao dịch như điều kiện thanh toán, số lượng mua bán, các khoản điều chỉnh cộng hoặc trừ.
• Trường hợp doanh nghiệp không giải trình được sự hợp lý của trị giá khai báo hoặc không cung cấp đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp, cơ quan hải quan thực hiện bác bỏ trị giá khai báo và xác định trị giá hải quan theo các phương pháp xác định trị giá quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính.

- Trách nhiệm cập nhật thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu trị giá

• Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, thu thập thông tin về giá giao dịch thực tế trên thị trường đối với các mặt hàng thuộc địa bàn quản lý.
• Khi phát hiện các mặt hàng mới phát sinh có kim ngạch lớn, tần suất nhập khẩu cao hoặc có biến động lớn về giá nhưng chưa có trong Danh mục rủi ro, các đơn vị phải kịp thời báo cáo, đề xuất Tổng cục Hải quan bổ sung, sửa đổi Danh mục và mức giá tham chiếu cho phù hợp với thực tế.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp thông quan theo trị giá khai báo nhưng có dấu hiệu rủi ro cao về thuế nhằm chống thất thu ngân sách nhà nước.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn số 3365/TCHQ-KTTT có hiệu lực thực hiện ngay kể từ ngày ký ban hành. Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan địa phương quán triệt sâu sắc nội dung hướng dẫn đến từng công chức làm công tác trị giá, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ để kịp thời chấn chỉnh các sai phạm trong khâu kiểm tra trị giá hải quan.