Công văn 3222/GSQL-GQ4 năm 2017 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan và xử lý thuế đối với loại hình hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ. Văn bản này giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật giữa cơ quan hải quan địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

- Nguyên tắc xác định nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tại chỗ

Công văn làm rõ các nguyên tắc cốt lõi trong việc áp dụng chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ, cụ thể như sau:

• Hàng hóa xuất khẩu tại chỗ được coi là hàng hóa xuất khẩu nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về thủ tục hải quan, có chỉ định giao hàng tại Việt Nam của thương nhân nước ngoài.
• Doanh nghiệp nhập khẩu tại chỗ phải thực hiện kê khai, nộp thuế nhập khẩu và các loại thuế khác (nếu có) theo quy định của pháp luật đối với hàng hóa nhập khẩu thương mại thông thường.
• Đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu hoặc gia công, khi sản phẩm hoàn chỉnh được xuất khẩu tại chỗ, việc xử lý miễn thuế hoặc hoàn thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Nghị định hướng dẫn thi hành.

- Điều kiện để được hưởng chính sách miễn thuế, hoàn thuế

Để đảm bảo tính minh bạch và ngăn ngừa gian lận thương mại, công văn hướng dẫn chi tiết các điều kiện mà doanh nghiệp phải đáp ứng:

• Doanh nghiệp xuất khẩu phải có hợp đồng mua bán ký kết với thương nhân nước ngoài, trong đó có điều khoản chỉ định rõ ràng về việc giao hàng cho doanh nghiệp khác tại Việt Nam.
• Doanh nghiệp nhập khẩu tại chỗ phải hoàn thành thủ tục hải quan đối với tờ khai nhập khẩu tại chỗ tương ứng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.
• Sản phẩm xuất khẩu tại chỗ phải được sản xuất từ nguồn nguyên liệu, vật tư nhập khẩu đã được đăng ký và báo cáo quyết toán đầy đủ với cơ quan hải quan.
• Quá trình thanh toán phải được thực hiện qua ngân hàng theo đúng quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối và thuế.

- Thủ tục hải quan và công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan

Công văn nhấn mạnh vai trò giám sát của cơ quan hải quan nhằm đảm bảo việc thực thi pháp luật được nghiêm túc:

• Cơ quan hải quan nơi làm thủ tục có trách nhiệm đối chiếu, kiểm tra tính hợp lệ của tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ và tờ khai nhập khẩu tại chỗ đối ứng.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp thực hiện loại hình sản xuất xuất khẩu nhưng có phát sinh hoạt động xuất khẩu tại chỗ nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp tự ý chuyển tiêu thụ nội địa mà không khai báo.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến hoạt động giao nhận hàng hóa thực tế giữa hai bên để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra khi có yêu cầu.