Tổng quan về Công văn 3055/TCHQ-PC năm 2019

Công văn 3055/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và thống nhất nghiệp vụ trong việc phát hiện, xử lý hành vi nhập khẩu hàng giả, hàng giả mạo sở hữu trí tuệ tại các cục hải quan địa phương. Văn bản tập trung làm rõ ranh giới giữa vi phạm hành chính và dấu hiệu tội phạm hình sự, đồng thời hướng dẫn chi tiết quy trình áp dụng pháp luật chuyên ngành.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 3055/TCHQ-PC:

1. Phân định khái niệm hàng giả mạo sở hữu trí tuệ và hàng giả thông thường

• Tổng cục Hải quan hướng dẫn việc xác định hành vi nhập khẩu hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, giả mạo chỉ dẫn địa lý theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.
• Phân biệt rõ ràng với khái niệm "hàng giả" về chất lượng, công dụng hoặc nhãn mác quy định tại các văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm.
• Việc phân định chính xác tính chất của hàng hóa vi phạm là cơ sở quyết định để áp dụng đúng khung chế tài xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả.

2. Nguyên tắc áp dụng pháp luật và thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính

• Khi phát hiện hành vi nhập khẩu hàng giả, cơ quan Hải quan phải căn cứ vào các quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp để xử lý.
• Đối với các lô hàng có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ rõ ràng, cơ quan Hải quan thực hiện các biện pháp ngăn chặn, tạm dừng làm thủ tục hải quan và tiến hành xử phạt tiền, tịch thu tang vật vi phạm hoặc buộc loại bỏ yếu tố vi phạm, tiêu hủy theo đúng thẩm quyền.
• Trường hợp phát sinh vướng mắc về thẩm quyền hoặc chồng chéo quy định giữa các nghị định xử phạt, cơ quan Hải quan địa phương phải báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết thống nhất.

3. Hướng dẫn chuyển hồ sơ xử lý hình sự khi có dấu hiệu tội phạm

• Công văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện các vụ việc nhập khẩu hàng giả có quy mô lớn, trị giá cao hoặc có tính chất chuyên nghiệp để chuyển cơ quan điều tra.
• Nếu hành vi nhập khẩu hàng giả có đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định tại Bộ luật Hình sự (như Tội sản xuất, buôn bán hàng giả hoặc Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp), cơ quan Hải quan có trách nhiệm lập hồ sơ, niêm phong tang vật và chuyển ngay cho cơ quan cảnh sát điều tra có thẩm quyền.
• Quá trình chuyển giao hồ sơ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự nhằm tránh bỏ lọt tội phạm hoặc làm thất lạc chứng cứ.

4. Công tác phối hợp xác minh và giám định hàng hóa

• Yêu cầu các đơn vị hải quan chủ động phối hợp chặt chẽ với các chủ thể quyền sở hữu trí tuệ đã được bảo hộ tại Việt Nam để xác nhận tính xác thực của hàng hóa nhập khẩu.
• Tăng cường trưng cầu giám định tại các tổ chức giám định sở hữu công nghiệp hoặc cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành để có kết luận khách quan, chính xác làm căn cứ xử lý vi phạm.
• Phối hợp liên ngành với lực lượng Quản lý thị trường, Công an nhân dân nhằm kiểm soát chặt chẽ hàng giả ngay từ cửa khẩu vào nội địa.