Tổng quan về Công văn 3002/TCT-DNL năm 2019

Công văn 3002/TCT-DNL do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thống nhất cách xác định chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Văn bản này tập trung làm rõ việc áp dụng quy định khống chế chi phí lãi vay theo quy định tại Khoản 3 Điều 8 Nghị định 20/2017/NĐ-CP.

Phạm vi áp dụng và đối tượng chịu sự điều chỉnh

• Đối tượng áp dụng: Các doanh nghiệp, tổ chức sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thực hiện giao dịch liên kết thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 20/2017/NĐ-CP.
• Mục đích hướng dẫn: Đảm bảo tính đồng bộ, nhất quán trong công tác thanh tra, kiểm tra thuế và hỗ trợ người nộp thuế kê khai đúng quy định pháp luật về thuế TNDN đối với chi phí lãi vay phát sinh.

Nguyên tắc xác định chi phí lãi vay theo Khoản 3 Điều 8 Nghị định 20/2017/NĐ-CP

Công văn 3002/TCT-DNL đưa ra các hướng dẫn chi tiết về cách tính toán và áp dụng trần chi phí lãi vay như sau:

• Mức khống chế chi phí lãi vay (Trần 20%): Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN không vượt quá 20% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ (EBITDA).
• Công thức xác định EBITDA: EBITDA = Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh + Chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ + Chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ. Trong đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh được xác định theo quy định của pháp luật về kế toán và không bao gồm thu nhập khác, chi phí khác.
• Nguyên tắc không bù trừ doanh thu lãi tiền gửi: Tại thời điểm áp dụng Nghị định 20/2017/NĐ-CP, Tổng cục Thuế hướng dẫn tổng chi phí lãi vay được xác định là tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của doanh nghiệp, không thực hiện bù trừ với doanh thu từ lãi tiền gửi hoặc lãi cho vay khi tính toán tỷ lệ khống chế 20%.

Hướng dẫn xử lý phần chi phí lãi vay vượt mức khống chế

• Loại trừ khi tính thuế TNDN: Phần chi phí lãi vay vượt quá mức khống chế 20% EBITDA sẽ bị coi là chi phí không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN trong kỳ tính thuế phát sinh.
• Chính sách chuyển chi phí lãi vay: Theo tinh thần của Nghị định 20/2017/NĐ-CP và hướng dẫn tại Công văn 3002/TCT-DNL, phần chi phí lãi vay vượt trần không được kết chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo (quy định này chỉ được thay đổi, cho phép chuyển tối đa 05 năm kể từ khi Nghị định 68/2020/NĐ-CP và Nghị định 132/2020/NĐ-CP có hiệu lực).

Ý nghĩa pháp lý và lưu ý quan trọng khi áp dụng

• Tính pháp lý của văn bản: Công văn 3002/TCT-DNL là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ của Tổng cục Thuế, có giá trị tham chiếu quan trọng cho các cơ quan thuế địa phương khi thực hiện quyết toán thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết trong giai đoạn Nghị định 20/2017/NĐ-CP có hiệu lực thi hành.
• Lưu ý về hiệu lực theo thời gian: Doanh nghiệp cần lưu ý phân biệt rõ giai đoạn áp dụng của Nghị định 20/2017/NĐ-CP (được hướng dẫn bởi Công văn 3002/TCT-DNL) và giai đoạn áp dụng của Nghị định 132/2020/NĐ-CP (nâng trần chi phí lãi vay lên 30% và cho phép bù trừ với lãi tiền gửi, lãi cho vay) để thực hiện kê khai, quyết toán thuế chính xác cho từng năm tài chính tương ứng.