Giới thiệu về Công văn 2895/TCHQ-TXNK

Công văn 2895/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2021 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc xử lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa bị mất cắp. Văn bản này làm rõ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp và trách nhiệm của các bên liên quan khi hàng hóa nhập khẩu bị thất thoát do hành vi trộm cắp trong quá trình lưu kho bãi hoặc vận chuyển dưới sự giám sát của cơ quan hải quan.

Nội dung quy định về thuế nhập khẩu đối với hàng hóa bị mất cắp

Theo hướng dẫn của Tổng cục Hải quan tại Công văn 2895/TCHQ-TXNK, việc xử lý thuế đối với hàng hóa bị mất cắp được thực hiện nghiêm ngặt theo các nguyên tắc pháp lý sau:

• Không thuộc đối tượng được miễn, giảm thuế: Pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành quy định việc giảm thuế chỉ được áp dụng đối với hàng hóa bị hư hỏng, mất mát do các nguyên nhân khách quan bất khả kháng như thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ và có sự xác nhận của cơ quan chức năng. Hành vi mất cắp (trộm cắp) tài sản không được coi là sự kiện bất khả kháng hoặc tai nạn bất ngờ để được xét miễn hoặc giảm thuế nhập khẩu.
• Nghĩa vụ nộp thuế của người khai hải quan: Doanh nghiệp nhập khẩu (người khai hải quan) vẫn phải chịu trách nhiệm kê khai đầy đủ và nộp đủ các khoản thuế phát sinh (bao gồm thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có) đối với lượng hàng hóa đã bị mất cắp theo đúng tờ khai hải quan đã đăng ký.
• Trách nhiệm bảo quản và đền bù thiệt hại: Người khai hải quan hoặc đơn vị kinh doanh kho bãi, cảng biển có trách nhiệm tự bảo quản hàng hóa trong thời gian lưu giữ. Khi xảy ra vụ việc mất cắp, các bên phải tự giải quyết tranh chấp và thực hiện bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự và thương mại, không thể dùng lý do này để yêu cầu cơ quan hải quan không thu thuế.

Căn cứ pháp lý áp dụng

Tổng cục Hải quan đưa ra hướng dẫn xử lý dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật cốt lõi bao gồm:

• Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13, quy định chi tiết về đối tượng chịu thuế, người nộp thuế và các trường hợp được miễn, giảm thuế.
• Nghị định số 134/2016/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Các quy định liên quan trong Bộ luật Dân sự về nghĩa vụ bảo quản tài sản và trách nhiệm bồi thường thiệt hại hợp đồng hoặc ngoài hợp đồng.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2895/TCHQ-TXNK mang tính định hướng đồng bộ cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trong việc áp dụng thống nhất chính sách thuế, tránh tình trạng lạm dụng chính sách miễn giảm thuế đối với các trường hợp thất thoát hàng hóa không do thiên tai, tai nạn. Đồng thời, văn bản này cũng thúc đẩy các doanh nghiệp nhập khẩu và đơn vị kinh doanh kho bãi nâng cao tinh thần trách nhiệm, thắt chặt công tác an ninh, bảo vệ hàng hóa nhằm tránh các rủi ro pháp lý và thiệt hại tài chính kép.