Công văn 2808/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn cụ thể về việc miễn tiền chậm nộp thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp gặp phải các sự kiện bất khả kháng hoặc lý do khách quan dẫn đến việc chậm nộp thuế, đồng thời thống nhất quy trình thực hiện trong toàn ngành hải quan.

- Các trường hợp được xem xét miễn tiền chậm nộp

Theo hướng dẫn, người nộp thuế được xem xét miễn tiền chậm nộp trong các trường hợp cụ thể sau:

• Người nộp thuế bị thiệt hại vật chất do gặp thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn bất ngờ hoặc các trường hợp bất khả kháng khác làm ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tài chính, dẫn đến không thể nộp thuế đúng thời hạn quy định.
• Các trường hợp gặp khó khăn khách quan do thay đổi chính sách pháp luật của Nhà nước hoặc do các nguyên nhân khách quan khác mà người nộp thuế không thể lường trước được, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
• Người nộp thuế có phát sinh tiền chậm nộp nhưng thuộc đối tượng được gia hạn nộp thuế hoặc được xử lý khoanh nợ, xóa nợ theo quy định của pháp luật về quản lý thuế hiện hành.

- Thành phần hồ sơ đề nghị miễn tiền chậm nộp

Để được xem xét miễn tiền chậm nộp, người nộp thuế cần chuẩn bị và nộp đầy đủ bộ hồ sơ cho cơ quan hải quan có thẩm quyền, bao gồm các tài liệu sau:

• Văn bản đề nghị miễn tiền chậm nộp của người nộp thuế, trong đó nêu rõ lý do đề nghị miễn, số tiền thuế chậm nộp phát sinh, số tiền đề nghị miễn và cam kết về tính chính xác của thông tin cung cấp.
• Tài liệu chứng minh nguyên nhân khách quan dẫn đến việc chậm nộp thuế (như biên bản xác nhận thiệt hại của cơ quan chức năng có thẩm quyền đối với trường hợp thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn).
• Báo cáo tài chính hoặc tài liệu chứng minh tình hình tài chính thực tế, thể hiện rõ mức độ thiệt hại vật chất và khả năng thanh toán của doanh nghiệp tại thời điểm phát sinh tiền chậm nộp.
• Các chứng từ, hóa đơn liên quan đến việc khắc phục hậu quả thiệt hại (nếu có).

- Thẩm quyền và thủ tục giải quyết miễn tiền chậm nộp

Quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ miễn tiền chậm nộp được thực hiện chặt chẽ theo các bước sau:

• Tiếp nhận hồ sơ: Chi cục Hải quan nơi phát sinh nợ thuế có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ do người nộp thuế gửi đến.
• Thẩm định hồ sơ: Trong trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan hải quan phải thông báo bằng văn bản cho người nộp thuế để bổ sung trong thời hạn quy định. Nếu hồ sơ đầy đủ, cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra, đối chiếu số liệu nợ thuế và xác minh tính xác thực của các tài liệu chứng minh thiệt hại.
• Quyết định miễn tiền chậm nộp: Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, thành phố hoặc Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan (tùy thuộc vào phân cấp thẩm quyền và quy mô số tiền chậm nộp) sẽ ban hành Quyết định miễn tiền chậm nộp đối với các trường hợp đủ điều kiện. Trường hợp không đủ điều kiện, cơ quan hải quan phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do từ chối cho người nộp thuế biết.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

Văn bản cũng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện chính sách:

• Đối với người nộp thuế: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của hồ sơ, tài liệu và số liệu cung cấp cho cơ quan hải quan. Nghiêm cấm các hành vi gian lận, giả mạo hồ sơ để trục lợi chính sách miễn giảm thuế.
• Đối với cơ quan hải quan: Phải thực hiện việc hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ một cách nhanh chóng, công khai, minh bạch, đúng đối tượng và đúng quy trình pháp luật. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra sau thông quan để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng chính sách để trốn thuế, chây ỳ nộp thuế.