Tổng quan về Công văn 28/BXD-VLXD năm 2019

Công văn 28/BXD-VLXD do Bộ Xây dựng ban hành năm 2019 đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước thực hiện đúng các quy định về xuất khẩu đá xây dựng. Văn bản này làm rõ các điều kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật và thủ tục pháp lý liên quan đến hoạt động xuất khẩu khoáng sản làm vật liệu xây dựng, nhằm đảm bảo quản lý hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên và tuân thủ đúng hành lang pháp lý hiện hành.

Cơ sở pháp lý áp dụng cho hoạt động xuất khẩu đá xây dựng

Công văn căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực tại thời điểm ban hành để đưa ra hướng dẫn cụ thể:

• Luật Khoáng sản năm 2010 và các nghị định hướng dẫn thi hành liên quan đến việc quản lý, khai thác và chế biến khoáng sản.
• Thông tư số 05/2018/TT-BXD ngày 29/6/2018 của Bộ Xây dựng hướng dẫn xuất khẩu khoáng sản làm vật liệu xây dựng. Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp quy định danh mục, tiêu chuẩn chất lượng và điều kiện xuất khẩu đối với từng loại khoáng sản.

Quy định về điều kiện và tiêu chuẩn kỹ thuật đối với đá xuất khẩu

Bộ Xây dựng hướng dẫn chi tiết về các điều kiện mà doanh nghiệp phải đáp ứng khi thực hiện xuất khẩu đá xây dựng:

• Nguồn gốc khoáng sản hợp pháp: Đá xây dựng xuất khẩu phải được khai thác từ các mỏ có giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, hoặc từ nguồn nhập khẩu hợp pháp, hoặc được tịch thu thanh lý theo quy định của pháp luật.
• Yêu cầu về chế biến và chất lượng: Khoáng sản xuất khẩu phải trải qua quá trình gia công, chế biến đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật quy định tại Phụ lục của Thông tư số 05/2018/TT-BXD. Đối với đá xây dựng, sản phẩm phải đáp ứng các chỉ tiêu về kích thước hạt, độ bền cơ lý và không thuộc danh mục cấm xuất khẩu hoặc hạn chế xuất khẩu.
• Danh mục các loại đá được phép xuất khẩu: Công văn làm rõ các loại đá mỹ nghệ, đá ốp lát đã qua chế biến sâu được phép xuất khẩu khi đáp ứng đủ các tiêu chuẩn kích thước và quy cách kỹ thuật. Ngược lại, các loại đá thô, đá xây dựng thông thường chưa qua chế biến sâu (như đá hộc, đá cấp phối) bị hạn chế hoặc không được phép xuất khẩu để ưu tiên cho nhu cầu sử dụng trong nước.

Hướng dẫn về thủ tục và hồ sơ xuất khẩu cho doanh nghiệp

Để đảm bảo quá trình thông quan diễn ra thuận lợi và đúng pháp luật, Bộ Xây dựng hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc và chất lượng sản phẩm:

• Hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của lô hàng xuất khẩu bao gồm giấy phép khai thác, hóa đơn mua bán, chứng từ nộp thuế và phí bảo vệ môi trường theo quy định.
• Phiếu kết quả thử nghiệm mẫu để chứng minh sản phẩm đạt tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của Thông tư số 05/2018/TT-BXD, được thực hiện bởi các phòng thí nghiệm hợp chuẩn (VILAS) hoặc phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng (LAS-XD).
• Báo cáo định kỳ về tình hình xuất khẩu khoáng sản gửi về Bộ Xây dựng và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có nguồn gốc khoáng sản để phục vụ công tác theo dõi, giám sát.

Trách nhiệm của các cơ quan quản lý và doanh nghiệp

Công văn nhấn mạnh vai trò giám sát và thực thi của các bên liên quan nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật:

• Đối với doanh nghiệp: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của nguồn gốc, chất lượng và hồ sơ xuất khẩu. Nghiêm cấm mọi hành vi gian lận thương mại, xuất khẩu khoáng sản thô không qua chế biến hoặc không rõ nguồn gốc.
• Đối với cơ quan Hải quan: Thực hiện kiểm tra, đối chiếu hồ sơ và thực tế hàng hóa xuất khẩu theo đúng hướng dẫn tại Thông tư số 05/2018/TT-BXD và nội dung hướng dẫn tại Công văn này để quyết định thông quan.
• Đối với Sở Xây dựng địa phương: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các cơ sở khai thác, chế biến và xuất khẩu đá trên địa bàn nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm.