Công văn số 2780/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc phân loại, áp mã thuế và thực hiện thủ tục hải quan đối với mặt hàng linh kiện ô tô nhập khẩu dưới dạng CKD (linh kiện tháo rời đồng bộ hoặc không đồng bộ). Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình quản lý hải quan, chống gian lận thương mại thông qua hình thức nhập khẩu linh kiện để tránh thuế xe nguyên chiếc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của văn bản

Văn bản hướng dẫn áp dụng trực tiếp đối với các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trong quá trình thực hiện thủ tục thông quan, kiểm tra sau thông quan. Đồng thời, đối tượng chịu sự tác động trực tiếp là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu, sản xuất và lắp ráp ô tô, linh kiện ô tô tại Việt Nam.

Các nội dung chính sách cốt lõi của Công văn 2780/TCHQ-GSQL

- Nguyên tắc áp dụng Quy tắc 2a về phân loại hàng hóa:

• Tổng cục Hải quan nhấn mạnh việc áp dụng Quy tắc 2a thuộc Sáu quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống HS để phân loại linh kiện ô tô nhập khẩu.
• Trường hợp linh kiện nhập khẩu ở dạng chưa lắp ráp hoặc rã rời nhưng khi tập hợp lại có đầy đủ các đặc trưng cơ bản của một chiếc ô tô hoàn chỉnh thì phải phân loại theo mã HS của xe ô tô nguyên chiếc.
• Việc phân loại này không phụ thuộc vào việc các linh kiện được nhập khẩu từ một hay nhiều nguồn khác nhau, hoặc về cùng một cửa khẩu hay nhiều cửa khẩu khác nhau, miễn là chúng thuộc cùng một hợp đồng hoặc các chứng từ liên quan thể hiện tính đồng bộ.

- Tiêu chuẩn về mức độ rời rạc của linh kiện ô tô:

• Để được hưởng mức thuế suất ưu đãi dành cho linh kiện rời thay vì thuế suất xe nguyên chiếc, các linh kiện nhập khẩu phải đáp ứng quy định về mức độ rời rạc theo các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Các chi tiết, cụm chi tiết nhập khẩu không được ở dạng đã liên kết sẵn thành các khối bán thành phẩm lớn vượt quá mức độ rời rạc cho phép, trừ trường hợp quy trình công nghệ lắp ráp của nhà máy trong nước được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt bắt buộc phải sử dụng cụm chi tiết đó.

- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và phối hợp liên ngành:

• Yêu cầu các chi cục hải quan cửa khẩu thực hiện kiểm tra thực tế nghiêm ngặt đối với các lô hàng khai báo là linh kiện ô tô dạng CKD, đặc biệt lưu ý đến tính đồng bộ và sự tương thích giữa các linh kiện trong cùng một lô hàng hoặc giữa các lô hàng nhập khẩu liên tiếp.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan Đăng kiểm Việt Nam để xác thực thông tin về kiểu loại xe, linh kiện lắp ráp và năng lực sản xuất thực tế của doanh nghiệp nhập khẩu.
• Trường hợp phát hiện doanh nghiệp không có nhà xưởng, máy móc hoặc năng lực lắp ráp thực tế nhưng lại nhập khẩu lượng lớn linh kiện đồng bộ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành chuyển hồ sơ sang diện nghi vấn gian lận thuế để điều tra làm rõ.

- Công tác kiểm tra sau thông quan và xử lý vi phạm:

• Đẩy mạnh hoạt động kiểm tra sau thông quan tại trụ sở của các doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện ô tô. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc đối chiếu sổ sách kế toán, định mức sử dụng nguyên liệu, quy trình công nghệ sản xuất thực tế và chứng từ thanh toán quốc tế.
• Mọi hành vi cố ý chia nhỏ lô hàng, khai sai tên hàng, khai sai mã HS nhằm mục đích lách thuế nhập khẩu đối với xe nguyên chiếc sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Hiệu lực thi hành và hướng dẫn tổ chức thực hiện

Công văn 2780/TCHQ-GSQL có hiệu lực hướng dẫn áp dụng ngay kể từ ngày ban hành. Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan địa phương quán triệt nội dung hướng dẫn đến từng cán bộ, công chức hải quan làm nhiệm vụ kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết cụ thể.