Công văn 2735/VPCP-TCCV năm 2017 do Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 23 tháng 3 năm 2017 là một văn bản chỉ đạo quan trọng của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến công tác cán bộ. Văn bản này tập trung vào việc chấn chỉnh, thanh tra và xử lý nghiêm các sai phạm trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm người nhà, người thân tại các cơ quan, đơn vị và địa phương trên cả nước, giải quyết triệt để tình trạng dư luận xã hội gọi là "cả họ làm quan".

- Bối cảnh ban hành và mục tiêu của Công văn 2735/VPCP-TCCV

Trong thời gian trước khi văn bản được ban hành, các phương tiện thông tin đại chúng liên tục phản ánh về tình trạng nhiều cán bộ lãnh đạo tại các địa phương, bộ ngành có hành vi ưu ái, tuyển dụng, bổ nhiệm người nhà, người thân vào các vị trí chủ chốt trong bộ máy nhà nước mà không qua thi tuyển hoặc không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn quy định. Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo ban hành Công văn 2735/VPCP-TCCV nhằm:

• Xác minh làm rõ các thông tin báo chí phản ánh về việc tuyển dụng, bổ nhiệm người nhà tại các cơ quan, đơn vị, địa phương cụ thể.
• Chấn chỉnh kỷ cương, kỷ luật hành chính trong công tác cán bộ, đảm bảo tính công khai, minh bạch và công bằng.
• Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định của Đảng và Nhà nước về công tác cán bộ, củng cố niềm tin của nhân dân vào bộ máy công quyền.

- Các nội dung chỉ đạo trọng tâm của Thủ tướng Chính phủ

Công văn truyền đạt ý kiến chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ với các yêu cầu cụ thể đối với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan:

• Yêu cầu Bộ Nội vụ chủ trì thanh tra, kiểm tra: Thủ tướng giao Bộ Nội vụ tiến hành thanh tra công vụ, kiểm tra đột xuất tại các địa phương, cơ quan, đơn vị bị báo chí và dư luận phản ánh có biểu hiện tiêu cực trong tuyển dụng, bổ nhiệm người nhà. Việc kiểm tra phải được thực hiện khách quan, khẩn trương và báo cáo kết quả trực tiếp lên Thủ tướng Chính phủ.
• Rà soát toàn diện công tác cán bộ: Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải tự rà soát, kiểm tra lại toàn bộ quy trình tuyển dụng, quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm cán bộ tại đơn vị mình, đặc biệt là đối với các trường hợp có quan hệ gia đình, họ hàng với người đứng đầu hoặc cán bộ chủ chốt.
• Xử lý nghiêm minh các sai phạm: Đối với các trường hợp tuyển dụng, bổ nhiệm không đúng quy trình, không đủ tiêu chuẩn, điều kiện, Thủ tướng yêu cầu thu hồi quyết định bổ nhiệm, hủy bỏ kết quả tuyển dụng sai quy định. Đồng thời, xem xét và xử lý kỷ luật nghiêm khắc đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi trong công tác cán bộ.

- Trách nhiệm thực hiện của các cơ quan, đơn vị

Để đảm bảo hiệu lực thi hành của chỉ đạo, Công văn 2735/VPCP-TCCV phân định rõ trách nhiệm của từng cấp ngành:

• Bộ Nội vụ: Chịu trách nhiệm tổng hợp kết quả kiểm tra, thanh tra từ các địa phương, bộ ngành; đề xuất các giải pháp hoàn thiện thể chế, chính sách về quản lý cán bộ, công chức, viên chức nhằm ngăn chặn triệt để kẽ hở pháp lý bị lợi dụng để "thân quen, cánh hẫng".
• Người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương: Chịu trách nhiệm trực tiếp trước Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra tình trạng bổ nhiệm người nhà trái quy định tại cơ quan, đơn vị, địa phương mình quản lý. Phải chủ động báo cáo và xử lý ngay khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm.
• Các cơ quan thông tấn, báo chí: Tiếp tục phát huy vai trò giám sát xã hội, kịp thời phát hiện và phản ánh khách quan, trung thực các biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ để các cơ quan chức năng có cơ sở vào cuộc xử lý.

- Ý nghĩa thực tiễn của văn bản đối với công tác quản lý cán bộ

Công văn 2735/VPCP-TCCV tuy là một văn bản chỉ đạo hành chính nhưng mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc:

• Góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác cán bộ, khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một nền hành chính liêm chính, kiến tạo và phục vụ.
• Tạo cơ sở pháp lý nhanh chóng để Bộ Nội vụ và các cơ quan thanh tra vào cuộc, xử lý dứt điểm nhiều vụ việc "cả họ làm quan" gây bức xúc dư luận tại thời điểm đó.
• Thúc đẩy việc hoàn thiện các quy định pháp luật về sau, như việc ban hành các quy định nghiêm ngặt hơn về kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền.