Công văn 2675/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giải quyết các vướng mắc liên quan đến thủ tục hải quan và chính sách thuế đối với hoạt động thanh lý tài sản cố định của các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Văn bản này giúp thống nhất quy trình thực hiện trên toàn quốc, đảm bảo tính minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh của văn bản

• Doanh nghiệp chế xuất (DNCX): Áp dụng trực tiếp cho các DNCX có nhu cầu thanh lý tài sản cố định (máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển) được hình thành từ nguồn nhập khẩu.
• Cơ quan hải quan các cấp: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố và Chi cục Hải quan trực thuộc chịu trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, hướng dẫn và giám sát quy trình thanh lý.
• Doanh nghiệp nội địa: Các tổ chức, cá nhân trong nước mua lại tài sản cố định thanh lý từ DNCX.

Các hình thức thanh lý tài sản cố định được chấp thuận

Văn bản hướng dẫn chi tiết các phương thức thanh lý tài sản cố định mà doanh nghiệp có thể áp dụng tùy theo nhu cầu và tình trạng thực tế của tài sản:

• Bán vào thị trường nội địa: Chuyển nhượng quyền sở hữu tài sản cố định cho các doanh nghiệp, cá nhân trong nước.
• Xuất khẩu: Tái xuất tài sản cố định ra nước ngoài hoặc bán cho một doanh nghiệp chế xuất khác.
• Tiêu hủy: Áp dụng đối với tài sản cố định đã hư hỏng, hết hạn sử dụng, không còn giá trị thương mại và phải được thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan hải quan.
• Biếu, tặng: Chuyển giao quyền sở hữu tài sản không thu tiền cho các tổ chức, cá nhân tại Việt Nam theo quy định của pháp luật.

Quy trình và thủ tục hải quan khi thanh lý tài sản cố định

• Thủ tục khi bán vào thị trường nội địa: DNCX phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới (chuyển đổi mục đích sử dụng). Người mua (doanh nghiệp nội địa) thực hiện thủ tục nhập khẩu tại chỗ, kê khai và nộp đầy đủ các loại thuế phát sinh theo quy định.
• Thủ tục khi tiêu hủy tài sản: DNCX phải gửi văn bản thông báo chi tiết về kế hoạch tiêu hủy (lý do, thời gian, địa điểm) cho Chi cục Hải quan quản lý trực tiếp. Quá trình tiêu hủy phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường và có sự xác nhận, giám sát của cơ quan chức năng.
• Thủ tục khi xuất khẩu: Doanh nghiệp thực hiện mở tờ khai xuất khẩu theo loại hình tương ứng và làm thủ tục thông quan hàng hóa xuất khẩu thông thường.

Chính sách thuế và xác định trị giá tính thuế

• Xác định trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với tài sản cố định thanh lý bán vào thị trường nội địa được xác định dựa trên giá trị sử dụng còn lại của tài sản hoặc giá bán thực tế tại thời điểm chuyển đổi mục đích sử dụng, phù hợp với các nguyên tắc xác định trị giá hải quan.
• Nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế nhập khẩu: Doanh nghiệp nội địa khi mua tài sản thanh lý từ DNCX có nghĩa vụ nộp thuế nhập khẩu và thuế VAT theo mức thuế suất quy định đối với mặt hàng đó tại thời điểm đăng ký tờ khai mới.

Trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện

• Đối với doanh nghiệp: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của hồ sơ thanh lý, tình trạng thực tế của tài sản và hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước trước khi bàn giao tài sản.
• Đối với cơ quan hải quan: Có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể, giải quyết hồ sơ nhanh chóng cho doanh nghiệp; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại hoặc trốn thuế trong quá trình thanh lý tài sản cố định.