Tổng quan về Công văn 2614/BXD-KTXD năm 2017

Công văn 2614/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành ngày 03/11/2017 nhằm giải đáp và hướng dẫn các vướng mắc liên quan đến công tác quyết toán dự án đầu tư xây dựng, đặc biệt là việc phân định rõ ràng giữa quyết toán hợp đồng xây dựng và quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và cơ quan thanh tra, kiểm toán thống nhất phương án thực hiện, tránh các tranh chấp không đáng có trong quá trình giải ngân và tất toán dự án.

- Phân biệt giữa quyết toán hợp đồng xây dựng và quyết toán vốn đầu tư hoàn thành

• Quyết toán hợp đồng xây dựng: Là việc xác định tổng giá trị tài chính mà chủ đầu tư có trách nhiệm thanh toán cho nhà thầu sau khi nhà thầu hoàn thành toàn bộ các công việc theo thỏa thuận trong hợp đồng đã ký kết. Việc quyết toán này phải căn cứ nghiêm túc vào các điều khoản của hợp đồng, điều kiện hợp đồng và các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho dự án tại thời điểm ký kết.
• Quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành: Là việc xác định toàn bộ các chi phí hợp pháp đã thực hiện trong quá trình đầu tư để đưa dự án vào khai thác, sử dụng. Công tác này do người có thẩm quyền phê duyệt quyết toán quyết định, dựa trên báo cáo quyết toán của chủ đầu tư và kết quả kiểm toán, thẩm tra của cơ quan chức năng.
• Mối quan hệ giữa hai khái niệm: Quyết toán hợp đồng xây dựng là một phần cấu thành, là cơ sở để lập báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành. Tuy nhiên, giá trị quyết toán hợp đồng được ký kết giữa chủ đầu tư và nhà thầu không hoàn toàn đồng nhất với giá trị được phê duyệt quyết toán vốn đầu tư cuối cùng nếu cơ quan thẩm tra phát hiện các khoản chi sai chế độ hoặc không hợp lệ.

- Nguyên tắc quyết toán theo từng loại hình hợp đồng xây dựng

• Đối với hợp đồng trọn gói: Việc thanh toán, quyết toán phải được thực hiện đúng theo giá hợp đồng đã ký kết và các điều khoản điều chỉnh hợp đồng (nếu có) được quy định trong hợp đồng. Không tiến hành hoàn công, đo đạc lại khối lượng thực tế đã thực hiện đối với những phần việc nằm trong phạm vi công việc của hợp đồng trọn gói, trừ trường hợp có phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng ban đầu.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định: Giá trị quyết toán được xác định trên cơ sở khối lượng công việc thực tế hoàn thành được nghiệm thu đúng quy định và đơn giá cố định đã thỏa thuận trong hợp đồng, cùng các khoản điều chỉnh (nếu có) theo đúng nội dung hợp đồng.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Giá trị quyết toán được tính toán dựa trên khối lượng công việc thực tế hoàn thành được nghiệm thu và đơn giá đã được điều chỉnh theo đúng các công thức, phương pháp và nguồn dữ liệu chỉ số giá được thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.

- Xử lý chênh lệch giữa quyết toán hợp đồng và phê duyệt quyết toán dự án

• Trường hợp giá trị quyết toán hợp đồng cao hơn giá trị phê duyệt quyết toán: Nếu cơ quan thanh tra, kiểm toán hoặc cơ quan phê duyệt quyết toán cắt giảm một phần giá trị đã được chủ đầu tư và nhà thầu thống nhất quyết toán do sai sót về đơn giá, định mức hoặc khối lượng, các bên phải căn cứ vào điều khoản hợp đồng để xử lý. Nếu hợp đồng tuân thủ đúng pháp luật, chủ đầu tư có trách nhiệm thanh toán cho nhà thầu theo đúng giá trị hợp đồng đã quyết toán. Phần chênh lệch bị cắt giảm sẽ được xử lý theo trách nhiệm cá nhân, tổ chức liên quan hoặc theo phán quyết của tòa án hoặc trọng tài thương mại nếu phát sinh tranh chấp.
• Trường hợp phát hiện sai sót từ phía nhà thầu: Nếu việc cắt giảm chi phí xuất phát từ việc nhà thầu kê khai không trung thực, sai lệch khối lượng thực tế so với bản vẽ hoàn công, nhà thầu phải chịu trách nhiệm hoàn trả phần kinh phí chênh lệch đã nhận vượt quá giá trị thực tế thực hiện.

- Trách nhiệm của các bên trong công tác quyết toán dự án

• Trách nhiệm của Chủ đầu tư: Phải thực hiện nghiêm túc việc nghiệm thu, thanh toán và lập hồ sơ quyết toán hợp đồng với nhà thầu đúng thời hạn quy định. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, hợp pháp của các số liệu, tài liệu trong hồ sơ quyết toán vốn đầu tư trình duyệt.
• Trách nhiệm của Nhà thầu: Có nghĩa vụ phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư để hoàn thiện hồ sơ hoàn công, bảng tính giá trị quyết toán hợp đồng và cung cấp đầy đủ các chứng từ pháp lý liên quan khi có yêu cầu từ cơ quan kiểm toán, thanh tra.
• Trách nhiệm của Cơ quan phê duyệt quyết toán: Thực hiện công tác thẩm tra quyết toán một cách khách quan, tuân thủ đúng các quy định pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại thời điểm thực hiện dự án, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của cả chủ đầu tư và nhà thầu xây dựng.