Giới thiệu chung về Công văn 26/TCHQ-KTTT

Công văn 26/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm hướng dẫn, đôn đốc và thống nhất thực hiện các biện pháp xử lý nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này tập trung vào việc phân loại nợ, áp dụng các biện pháp cưỡng chế hành chính và hoàn thiện hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế.

1. Phân loại và rà soát các khoản nợ thuế

Để có phương án xử lý hiệu quả, Công văn yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố tiến hành rà soát, phân loại chính xác các khoản nợ thuế phát sinh tại đơn vị:

• Nhóm nợ có khả năng thu hồi: Đây là các khoản nợ của các doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường. Cơ quan Hải quan cần tập trung áp dụng ngay các biện pháp đôn đốc, gửi thông báo nợ thuế và thực hiện các biện pháp cưỡng chế theo quy định nếu quá hạn.
• Nhóm nợ khó thu hồi: Bao gồm nợ của các doanh nghiệp đã giải thể, phá sản, ngừng hoạt động, bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh hoặc bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Đối với nhóm này, cần thu thập thông tin, xác minh tình trạng thực tế của doanh nghiệp để lập hồ sơ xử lý phù hợp.
• Nhóm nợ chờ xử lý: Gồm các khoản nợ đang trong quá trình xem xét miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế hoặc khoanh nợ, xóa nợ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

2. Áp dụng các biện pháp đôn đốc và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế

Công văn nhấn mạnh việc thực hiện nghiêm túc và đầy đủ các bước cưỡng chế nợ thuế theo quy định pháp luật để tránh thất thu ngân sách nhà nước:

• Trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản của người nộp thuế mở tại các tổ chức tín dụng, kho bạc nhà nước.
• Khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập (đối với cá nhân).
• Dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp nợ thuế quá hạn.
• Ngừng sử dụng hóa đơn đối với các doanh nghiệp cố tình chây ỳ, không chấp hành nghĩa vụ thuế.
• Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên để thu hồi tiền thuế nợ.
• Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy phép thành lập và hoạt động.

3. Quy trình khoanh nợ, xóa nợ thuế và tiền chậm nộp

Đối với các khoản nợ không có khả năng thu hồi, Công văn hướng dẫn chi tiết việc lập hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt:

• Điều kiện khoanh nợ: Áp dụng đối với người nộp thuế đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc doanh nghiệp đã nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, doanh nghiệp thực tế đã ngừng hoạt động kinh doanh.
• Hồ sơ xóa nợ: Phải đảm bảo tính pháp lý, đầy đủ các văn bản xác minh từ chính quyền địa phương, cơ quan thuế nội địa, cơ quan đăng ký kinh doanh và các tài liệu chứng minh doanh nghiệp không còn tài sản để nộp thuế.
• Thẩm quyền quyết định: Việc phân cấp thẩm quyền quyết định khoanh nợ, xóa nợ phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

4. Trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan Hải quan các cấp

Để đảm bảo hiệu quả công tác quản lý nợ thuế, Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trực thuộc:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu nợ thuế tại địa bàn quản lý; thường xuyên cập nhật thông tin nợ thuế vào hệ thống kế toán thuế tập trung; định kỳ báo cáo kết quả thu hồi nợ và xử lý nợ xấu về Tổng cục Hải quan.
• Các Chi cục Hải quan trực thuộc: Trực tiếp theo dõi, đôn đốc từng đối tượng nợ thuế; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng như Công an, Ngân hàng, Sở Kế hoạch và Đầu tư để xác minh thông tin người nộp thuế phục vụ công tác cưỡng chế và hoàn thiện hồ sơ xử lý nợ.
• Công tác thanh tra, kiểm tra: Tăng cường kiểm tra nội bộ việc thực hiện quy trình quản lý nợ thuế tại các Chi cục để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các sai sót, ngăn ngừa hiện tượng tiêu cực hoặc kéo dài thời gian xử lý nợ không đúng quy định.