Công văn 257/TCT-PCCS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế đối với hoạt động chuyển nhượng tài sản của doanh nghiệp. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các tổ chức, cá nhân xác định rõ nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và các quy định về hóa đơn chứng từ khi thực hiện giao dịch chuyển nhượng tài sản.

- Quy định về thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với chuyển nhượng tài sản

Hoạt động chuyển nhượng tài sản của doanh nghiệp thuộc đối tượng chịu thuế GTGT theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể như sau:

• Thuế suất áp dụng: Thông thường, hoạt động chuyển nhượng tài sản là máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải hoặc các tài sản cố định khác của doanh nghiệp chịu thuế suất thuế GTGT là 10%.
• Trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT: Các trường hợp điều chuyển tài sản giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc trong cùng một doanh nghiệp, hoặc chuyển nhượng tài sản khi thực hiện chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp theo đúng quy định của pháp luật thì không phải kê khai, nộp thuế GTGT. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải có quyết định điều chuyển và hồ sơ nguồn gốc tài sản rõ ràng.
• Giá tính thuế GTGT: Được xác định là giá chuyển nhượng thực tế chưa có thuế GTGT được ghi trên hóa đơn hoặc hợp đồng chuyển nhượng tài sản giữa các bên.

- Quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) từ hoạt động chuyển nhượng tài sản

Thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng tài sản phải được hạch toán đầy đủ vào thu nhập chịu thuế TNDN của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế phát sinh giao dịch:

• Xác định thu nhập chịu thuế: Thu nhập chịu thuế từ chuyển nhượng tài sản được xác định bằng doanh thu thu được từ việc chuyển nhượng trừ đi giá trị còn lại của tài sản trên sổ sách kế toán tại thời điểm chuyển nhượng và các chi phí hợp lý liên quan trực tiếp đến việc chuyển nhượng (như chi phí tháo dỡ, vận chuyển, môi giới, định giá tài sản).
• Phương pháp tính thuế: Khoản thu nhập này được gộp chung vào thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để áp dụng mức thuế suất thuế TNDN phổ thông (hiện hành là 20%), trừ trường hợp chuyển nhượng bất động sản phải thực hiện hạch toán và kê khai riêng theo quy định.
• Xử lý lỗ từ chuyển nhượng tài sản: Trường hợp hoạt động chuyển nhượng tài sản bị lỗ, khoản lỗ này được bù trừ với thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh của kỳ tính thuế đó.

- Quy định về hóa đơn, chứng từ khi chuyển nhượng tài sản

Để đảm bảo tính hợp pháp và làm cơ sở kê khai thuế cho cả bên bán và bên mua, doanh nghiệp thực hiện chuyển nhượng tài sản phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về hóa đơn:

• Nghĩa vụ xuất hóa đơn: Khi thực hiện bàn giao tài sản chuyển nhượng, doanh nghiệp bán phải lập hóa đơn GTGT (hoặc hóa đơn bán hàng tùy theo phương pháp tính thuế của doanh nghiệp) giao cho bên mua.
• Thời điểm lập hóa đơn: Là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.
• Hồ sơ kèm theo: Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hợp đồng chuyển nhượng, biên bản bàn giao tài sản, biên bản đánh giá lại giá trị tài sản (nếu có), chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên để làm căn cứ khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính chi phí được trừ khi tính thuế TNDN cho bên mua.