Tóm tắt Công văn 23820/CTHN-TTHT năm 2021 về xác định giao dịch liên kết

Công văn 23820/CTHN-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành nhằm hướng dẫn các doanh nghiệp xác định quan hệ liên kết và giao dịch liên kết trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp người nộp thuế thực hiện đúng các quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

Các nguyên tắc cốt lõi xác định quan hệ liên kết

Theo hướng dẫn của Cục Thuế TP. Hà Nội dựa trên quy định tại Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, các bên được xác định là có quan hệ liên kết khi một bên tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư vào bên kia. Cụ thể gồm các trường hợp tiêu biểu sau:

• Một doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp kia.
• Cả hai doanh nghiệp đều có ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu do một bên thứ ba nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp.
• Một doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất về vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp kia và nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp kia.

Xác định quan hệ liên kết thông qua hoạt động bảo lãnh và cho vay

Đây là nội dung trọng tâm thường gặp vướng mắc tại các doanh nghiệp khi xác định nghĩa vụ thuế. Công văn làm rõ điều kiện xác định quan hệ liên kết đối với các khoản vay tài chính:

• Doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho một doanh nghiệp khác vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào (bao gồm cả các khoản vay từ bên thứ ba được bảo lãnh từ bên liên kết và các giao dịch tài chính có bản chất tương tự).
• Điều kiện áp dụng: Khoản vốn vay ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay và chiếm trên 50% tổng giá trị các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay.
• Nếu thỏa mãn đồng thời cả hai điều kiện về tỷ lệ nêu trên, hai doanh nghiệp được xác định là có quan hệ liên kết và các giao dịch phát sinh giữa hai bên là giao dịch liên kết.

Nghĩa vụ kê khai và xác định chi phí lãi vay được trừ

Khi đã xác định có quan hệ liên kết và phát sinh giao dịch liên kết, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý sau:

• Kê khai thông tin giao dịch liên kết: Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai các tờ khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo các mẫu biểu quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP kèm theo hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Khống chế chi phí lãi vay: Tổng chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh dưới tác động của chi phí tài chính cộng chi phí lãi vay ròng cộng chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ (EBITDA).
• Chuyển chi phí lãi vay vượt mức: Phần chi phí lãi vay không được trừ do vượt mức khống chế 30% được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo nếu doanh nghiệp có phát sinh khoản chi phí lãi vay nhỏ hơn mức khống chế. Thời gian chuyển liên tục không quá 05 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh chi phí lãi vay không được trừ.

Trách nhiệm của người nộp thuế

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát các hợp đồng vay, hợp đồng bảo lãnh và cơ cấu nguồn vốn để tự xác định mối quan hệ liên kết. Việc không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ, không trung thực các giao dịch liên kết sẽ bị xử lý vi phạm hành chính về thuế và có thể bị cơ quan thuế thực hiện ấn định thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.