Công văn 237/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và làm rõ các quy định liên quan đến thủ tục hải quan, chính sách thuế đối với hoạt động mua, bán hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Thông tư số 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC) của Bộ Tài chính.

- Quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa mua bán với DNCX

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về các trường hợp thực hiện hoặc không phải thực hiện thủ tục hải quan khi mua bán hàng hóa với DNCX như sau:

• Trường hợp được lựa chọn thực hiện hoặc không thực hiện thủ tục hải quan: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 74 Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 50 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC), DNCX và đối tác nội địa được lựa chọn thực hiện hoặc không thực hiện thủ tục hải quan đối với các loại hàng hóa bao gồm: vật liệu xây dựng, văn phòng phẩm, lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng mua từ nội địa để phục vụ cho hoạt động bộ máy văn phòng và sinh hoạt của cán bộ, công nhân viên làm việc tại DNCX.
• Hàng hóa mua bán giữa các DNCX: Đối với hàng hóa đưa vào, đưa ra DNCX để phục vụ sản xuất, tiêu dùng (trừ các trường hợp được miễn thủ tục nêu trên), các doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục hải quan theo đúng quy định về loại hình xuất nhập khẩu tương ứng.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp: Trong trường hợp doanh nghiệp lựa chọn không làm thủ tục hải quan, DNCX phải lưu trữ chứng từ, sổ sách kế toán theo dõi chi tiết lượng hàng hóa đưa vào, đưa ra theo quy định của pháp luật về thuế và kế toán để phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan có thẩm quyền.

- Chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) liên quan

Văn bản cũng lưu ý về mối liên hệ giữa việc thực hiện thủ tục hải quan và việc áp dụng thuế suất thuế GTGT ưu đãi:

• Điều kiện áp dụng thuế suất 0%: Để hàng hóa bán từ nội địa vào DNCX được áp dụng thuế suất thuế GTGT 0%, doanh nghiệp nội địa phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về thuế GTGT. Trong đó, tờ khai hải quan là một trong những chứng từ bắt buộc (trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật thuế quy định không cần tờ khai hải quan như cung cấp điện, nước, văn phòng phẩm phục vụ sinh hoạt hàng ngày).
• Hệ quả pháp lý: Nếu doanh nghiệp lựa chọn không làm thủ tục hải quan đối với những hàng hóa không thuộc diện miễn tờ khai theo luật thuế, doanh nghiệp nội địa sẽ không đủ điều kiện để áp dụng thuế suất thuế GTGT 0% và phải kê khai, nộp thuế GTGT theo mức thuế suất quy định đối với tiêu dùng nội địa.

- Hướng dẫn về công tác quản lý, giám sát của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước và tránh thất thu thuế, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện các biện pháp sau:

• Tăng cường kiểm tra, giám sát: Cơ quan Hải quan nơi quản lý DNCX có trách nhiệm giám sát chặt chẽ việc đưa hàng hóa vào, ra DNCX, đảm bảo hàng hóa được sử dụng đúng mục đích cam kết và đúng đối tượng được hưởng ưu đãi thuế.
• Phối hợp liên ngành: Tăng cường phối hợp với cơ quan Thuế địa phương để đối chiếu số liệu mua bán, hóa đơn chứng từ giữa doanh nghiệp nội địa và DNCX, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế.