Công văn 237/QLCL-TTPC năm 2019 do Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tăng cường và thống nhất hoạt động kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm nông, lâm, thủy sản. Văn bản hướng tới việc tối ưu hóa quy trình kiểm tra, áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Mục đích và phạm vi áp dụng của hướng dẫn

• Thống nhất quy trình kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với các mặt hàng nông, lâm, thủy sản nhập khẩu và xuất khẩu trên phạm vi cả nước.
• Đảm bảo các sản phẩm lưu thông trên thị trường đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy chuẩn an toàn thực phẩm của Việt Nam cũng như các cam kết quốc tế.
• Nâng cao năng lực giám sát và thực thi pháp luật của các cơ quan kiểm tra chất lượng tại địa phương và các cửa khẩu.

Các nội dung kiểm tra an toàn thực phẩm trọng tâm

• Kiểm tra hồ sơ: Xem xét tính hợp lệ, đầy đủ của các chứng từ kèm theo lô hàng, bao gồm giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, chứng nhận xuất xứ và các tài liệu kỹ thuật liên quan.
• Kiểm tra cảm quan và ngoại quan: Đánh giá tình trạng bao bì, ghi nhãn hàng hóa, hạn sử dụng và các dấu hiệu suy giảm chất lượng vật lý của sản phẩm trực tiếp tại kho bãi hoặc cửa khẩu.
• Lấy mẫu kiểm nghiệm: Thực hiện lấy mẫu đại diện theo quy chuẩn kỹ thuật để phân tích các chỉ tiêu hóa lý, vi sinh vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chất cấm và các tác nhân gây ô nhiễm khác.

Áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro trong kiểm tra

• Chế độ kiểm tra giảm: Áp dụng đối với các lô hàng của nhà sản xuất hoặc doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt các quy định về an toàn thực phẩm, hoặc sản phẩm đã được chứng nhận tương đương bởi các tổ chức quốc tế được thừa nhận.
• Chế độ kiểm tra thông thường: Áp dụng mặc định cho các lô hàng chưa có lịch sử vi phạm hoặc không thuộc diện ưu tiên giảm kiểm tra.
• Chế độ kiểm tra chặt: Áp dụng đối với các lô hàng có cảnh báo về nguy cơ an toàn thực phẩm, hoặc sản phẩm từ các nhà xuất khẩu đã có lô hàng vi phạm quy chuẩn chất lượng trong các lần kiểm tra trước đó.

Biện pháp xử lý đối với các trường hợp vi phạm

• Biện pháp khắc phục: Yêu cầu doanh nghiệp thực hiện tái chế, chuyển đổi mục đích sử dụng hoặc tái xuất đối với các lô hàng không đạt tiêu chuẩn nhưng có khả năng khắc phục.
• Biện pháp tiêu hủy: Buộc tiêu hủy hoàn toàn đối với các lô hàng nhiễm chất cấm, vi khuẩn gây bệnh nguy hiểm hoặc không thể khắc phục bằng các biện pháp kỹ thuật thông thường.
• Cảnh báo và đình chỉ: Phát đi thông báo cảnh báo trên toàn hệ thống và tạm dừng áp dụng chế độ ưu tiên kiểm tra đối với các doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần.

Trách nhiệm thực hiện của các cơ quan chức năng

• Các Chi cục Quản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản địa phương có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ theo đúng hướng dẫn tại Công văn.
• Báo cáo kịp thời về Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi để có hướng dẫn giải quyết đồng bộ.